Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Худалдан авагч нь худалдагч компанид орон сууцны төлбөрийг бүрэн төлсөн гэж үзэж эзэмшилдээ авсан ч эзэмшлийн эрхийг бүртгүүлэхэд хасагдаж, улмаар худалдагч нь төлбөрийн үлдэгдэлтэй хэмээн үзэн гэрээгээ цуцлан, орон сууцыг чөлөөлүүлэхийг шаардсан эрх зүйн маргаан. Талуудын хооронд төлбөрийн хэмжээ, гэрээний үүргийн биелэлт, мөн гэрээ дуусгавар болсны дараа эзэмшлийн хууль ёсны байдал зэрэг асуудлууд үүссэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч (Худалдагч): Худалдан авагч нь гэрээнд заасан төлбөрийг бүрэн төлөөгүй, үлдэгдэлтэй байгаа тул гэрээний заалт болон Иргэний хуулийн дагуу гэрээгээ цуцалсан. Гэрээ дуусгавар болсон тул худалдан авагчийн эзэмшил хууль бус болж, орон сууцыг чөлөөлүүлэх, мөн худалдан авагчийн эсрэг гаргасан сөрөг нэхэмжлэлийг (өмчлөгчөөр тогтоолгох, баримт гаргуулах) хэрэгсэхгүй болгохыг шаардсан.
• Хариуцагч (Худалдан авагч): Орон сууцны төлбөрийг бүрэн төлж барагдуулсан, гэрээний үүргээ биелүүлсэн тул өмчлөх эрхээ бүртгүүлэх, үл хөдлөх эд хөрөнгийн гэрчилгээ болон бүртгэл хийлгэхэд шаардлагатай баримт бичгийг худалдагчаас гаргуулахыг шаардсан.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нь худалдагчийн нэхэмжлэлийг хангаж, орон сууцыг чөлөөлүүлэхийг зааж, хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон боловч сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг "гэрчилгээ гаргуулах" гэж буруу томьёолсон байна. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг өөрчилсөн. Худалдагч тал гэрээнээс татгалзаж, Иргэний хуулийн 240.1.5-д зааснаар гэрээ дуусгавар болсон тул худалдан авагчийн эзэмшил хууль бус болсон гэж үзэв. Иймд худалдан авагч нь өмчлөх эрхийг бүртгүүлэхтэй холбоотой баримт бичгийг гаргуулах эрхгүй болсон тул сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. Мөн шаардлагыг "гэрчилгээ гаргуулах" биш "бүртгэл хийлгэхтэй холбоотой баримт бичиг гаргуулах" гэж зөв томьёолсон.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээний үүргийг биелүүлээгүй (төлбөр төлөөгүй) үндэслэлээр худалдагч тал гэрээгээ цуцалсан тохиолдолд гэрээ дуусгавар болсон тул худалдан авагчийн эзэмшил хууль бус болж, худалдагч нь Иргэний хуулийн 106.1-д зааснаар эзэмшлээс гаргуулах эрхтэй болно (Иргэний хууль 240.1.5, 106.1).
• Гэрээ дуусгавар болсон, өмчлөх эрх шилжсэнгүй болсон тохиолдолд худалдан авагч нь өмчлөх эрхийг бүртгүүлэхтэй холбоотой баримт бичгийг гаргуулахыг шаардах эрхгүй тул ийм төрлийн сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох ёстой (Иргэний хууль 243.1).
• Үл хөдлөх эд хөрөнгийн эзэмшлийн эрхийг шилжүүлэхэд шаардлагатай баримт нь гэрчилгээ биш, харин улсын бүртгэл хийлгэхтэй холбоотой баримт бичиг байдаг тул шаардлагыг "гэрчилгээ гаргуулах" биш "бүртгэл хийлгэхэд шаардлагатай баримт гаргуулах" гэж зөв томьёолох шаардлагатай.