Үйл явдал
Худалдах-худалдан авах гэрээний үүрэг гүйцэтгэх, барьцаа хөрөнгөөр хангуулах маргаан. Нэхэмжлэгч компани нь хариуцагч талд цемент нийлүүлж, төлбөр, алданги, тээврийн зардлыг гаргуулах, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шаардлага гаргасан. Анхан шатны шүүх хөөн хэлэлцэх хугацаа өнгөрсөн гэж үзэн нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон боловч нотлох баримт бүрдүүлэх ажиллагааг зөрчсөн байна.
Талуудын байр суурь
- Нэхэмжлэгч: Цементийн төлбөр, алданги, тээврийн зардлыг гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр хангуулахыг шаардсан. Анхан шатны шүүх гэрчээс мэдүүлэг авах хүсэлтийг буцаасан, хөөн хэлэлцэх хугацааны талаар хариуцагч бичгээр тайлбар өгөөгүй байхад шүүх үүнийг үндэслэл болгосныг буруутгасан.
- Хариуцагч: Нэхэмжлэгч талын нийлүүлсэн барааны хэмжээ, төлбөрийн тооцоо зөрүүтэй, нотлогдоогүй гэж эсэргүүцсэн. Мөн хөөн хэлэлцэх хугацаа өнгөрсөн тул үүрэг гүйцэтгэхээс татгалзах эрхтэй гэж үзсэн.
Шатуудын шийдвэр
Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан гэж үзэн хэрэгсэхгүй болгосон. Давж заалдах шатны шүүх доод шатны шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаасан. Учир нь хариуцагч тал шүүхэд бичгээр хөөн хэлэлцэх хугацааны талаар тайлбар гаргаагүй, зөвхөн шүүх хуралдааны явцад л энэ асуудлыг татсан тул нэхэмжлэгч талд хариу өгөх, нотлох баримт бүрдүүлэх боломж хязгаарлагдсан. Мөн шүүх гэрчээс мэдүүлэг авах хүсэлтийг урьдчилан гаргах боломжтой гэж үзэн буцаасан нь нотлох баримтыг шүүх дутуу бүрдүүлсэн гэж үзсэн. Иймд хэргийн оролцогчийн нотлох баримт бүрдүүлэх эрхийг зөрчсөн тул шийдвэрийг хүчингүй болгосон.
Хууль зүйн гол дүгнэлт
- Хариуцагч тал хөөн хэлэлцэх хугацаа өнгөрсөн гэсэн байр суурийг шүүх хуралдаанаас өмнө бичгээр илэрхийлээгүй бол нэхэмжлэгч талд хариу өгөх, нотлох баримт цуглуулах боломж бүрдэхгүй тул шүүх энэ асуудлыг шууд шийдвэрлэхэд хүндрэл учруулна. Иймд шүүх нотлох баримтыг бүрдүүлэх ажиллагааг зохих ёсоор явуулах үүрэгтэй (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 38.6, 43.1).
- Шүүх гэрчээс мэдүүлэг авах хүсэлтийг "урьд гаргах боломжтой байсан" гэсэн үндэслэлээр буцаахдаа, тухайн гэрчийн мэдүүлэг хэргийг хянан шийдвэрлэхэд зайлшгүй шаардлагатай, ач холбогдолтой эсэхийг тодорхой тайлбарлах, үндэслэл болгох ёстой. Зөвхөн хугацааны хувьд хожимдсон гэж үзэн буцаах нь нотлох баримтыг дутуу бүрдүүлсэн гэж үзнэ (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 40.3, 168.1.7).
- Хэргийн оролцогч нотлох баримтыг шүүхээр бүрдүүлэх хүсэлт гаргахдаа тухайн баримт хэрэгт ямар ач холбогдолтой болохыг заавал тайлбарлах ёстой. Шүүх энэхүү тайлбарыг авч үзэлгүйгээр хүсэлтийг буцаах нь хэргийн зөв шийдвэрлэлтийг алдагдуулна (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 25.1, 38.6).