Баян-Өлгий аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Хариуцагч Х.М нь өөрийн өмчлөлийн бус үл хөдлөх хөрөнгийг (бусдын дундын өмч) Х.С-ад худалдахаар гэрээ байгуулж, 150 сая төгрөгийг бүрэн авсан боловч дараа нь өмчлөгч биш гэх үндэслэлээр хэлцлээс татгалзаж, төлбөрийг буцаан олгосон. Нэхэмжлэгч уг хугацаанд зах зээлийн үнэ өссөний улмаас өөр этгээдээс илүү өндөр үнээр үл хөдлөх хөрөнгө худалдаж авсан тул үнийн зөрүүг хохиролд нэхэмжилжээ.
• Нэхэмжлэгч: Х.С – Хүчин төгөлдөр бус хэлцэл хийсний улмаас учирсан хохиролд 77,103,240 төгрөг гаргуулах.
• Хариуцагч: Х.М – Төлбөрийг банкны хүүгийн хамт буцааж өгсөн тул хохирол учраагүй, нэхэмжлэгч өөрөө сонголт хийж үнэтэй хөрөнгө авсан нь хариуцагчид хамааралгүй гэж маргасан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2023-03-02, Дугаар: 130/ШШ2023/00214
• Шийдвэр: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож, талуудын хооронд байгуулсан гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэлд тооцсон.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 56.6. Хүчин төгөлдөр бус хэлцэл хийсэн тохиолдолд талууд шилжүүлсэн зүйлээ харилцан буцаах үүрэгтэй бөгөөд хэлцэл хүчин төгөлдөр байсан бол эзэлж болох байсан байр суурь, алдагдсан боломжийг хохиролд тооцож шаардах эрхгүй.

⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР

• Өдөр: 2023-06-08, Дугаар: 210/МА2023/00021
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
• Гомдлолын шалтгаан: Хариуцагч өмчлөгч биш гэдгээ нууж, дур мэдэн хэлцэл хийж мөнгө авч ашигласан нь нэхэмжлэгчид бодит хохирол учруулсан.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүрэн хангаж шийдвэрлэсэн.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Иргэний хуулийн 69.1-д зааснаар төлөөлөх бүрэн эрхгүй этгээд дур мэдэн хэлцэл хийсэн бол нөгөө талд учирсан гэм хорыг арилгах үүрэгтэй.
• Хариуцагч өөрийн өмчлөлийн бус эд хөрөнгийг бусдад худалдахаар дур мэдэн гэрээ байгуулж, улмаар хүндэтгэн үзэх шалтгаангүйгээр татгалзсан нь нэхэмжлэгчид хохирол учруулсан нь тогтоогдсон.
• Хэлцэл хийх үеийн зах зээлийн ханш болон хариуцагчийг гэрээнээс татгалзах үеийн ханшийн зөрүү, өөр этгээдээс ижил төрлийн хөрөнгийг илүү үнээр худалдаж авахад гарсан зардлыг бодит хохиролд тооцно.
• Хариуцагч нэхэмжлэгчийн төлсөн 150 сая төгрөгийг барилгын ажилдаа ашигласан атлаа барилга бэлэн болох үед үнэ өссөн гэх шалтгаанаар гэрээнээс татгалзсан нь буруутай үйлдэл юм.
• Иргэний хуулийн 56.6-д заасан "хохирол" гэдэгт хэлцэл хүчин төгөлдөр бус болсноос үүссэн шууд болон шууд бус зардлууд хамаарах тул нэхэмжлэлийг хангах нь зүйтэй.