Тогтоол №26124

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: *** ХХК нь ***, *** нарт холбогдуулан зээлийн гэрээний үүрэгт 6,878,909 төгрөг гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан. Талууд 2019 онд автомашин худалдан авах зорилгоор зээлийн болон барьцааны гэрээ байгуулж, *** ХХК нь 11,200,000 төгрөгийг сарын 2.7%-ийн хүүтэй 24 сарын хугацаатай зээлүүлжээ. Зээлдэгчид гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул барьцаанд тавьсан автомашиныг *** ХХК худалдан борлуулсан боловч зээлийн үлдэгдэл төлөгдөөгүй байна. Хариуцагч нар Ковид-19 цар тахлын улмаас зээлээ төлж чадаагүй бөгөөд автомашиныг буруу үнэлгээтэйгээр худалдсан гэж маргажээ.

АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүх талуудын хооронд Иргэний хуулийн 235 дугаар зүйлд заасан фидуцийн гэрээний харилцаа үүссэн, мөн гэрээний дагуу үүрэг дуусгавар болсон гэж үзэн нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.

ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч *** ХХК нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, талуудын хоорондын гэрээний эрх зүйн харилцааг буруу тодорхойлсон, маргаагүй асуудлыг буруу дүгнэсэн гэх үндэслэлээр давж заалдсан.

ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байна гэж дүгнэн, нэхэмжлэгч талын гомдлыг хангахгүй орхижээ. Шүүх талуудын хооронд байгуулсан гэрээг Иргэний хуулийн 451 дүгээр зүйлд заасан банк, зээлийн үйл ажиллагаа эрхлэх эрх бүхий хуулийн этгээдээс зээл олгох гэрээ гэж үзсэн. Мөн Иргэний хуулийн 235 дугаар зүйлд заасан үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахаар эд хөрөнгө өмчлөлд шилжүүлэх гэрээ (фидуци) байгуулагдсан гэсэн анхан шатны шүүхийн дүгнэлт хууль зүйн үндэслэлтэй гэж үзсэн. Учир нь Иргэний хуулийн 156 дугаар зүйлийн 156.1 дэх хэсэгт заасан барьцааны гэрээгээр барьцаа хөрөнгийг барьцаалагчийн нэр дээр шилжүүлэх шаардлага тавигддаггүй болно. Гэрээний дагуу автомашиныг *** ХХК худалдан борлуулж, үүргээ гүйцэтгэсэн гэж үзсэн нь үндэслэлтэй байна. Нэхэмжлэгч нь машины торгууль, оношилгоо, татвар, үнэлгээний зардал зэргийг гаргуулах тухай шаардлага гаргаагүй тул шүүх талуудын маргаагүй асуудлыг буруу дүгнэсэн гэх үндэслэлгүй гэж дүгнэсэн.***