Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэл, барьцаа хөрөнгөөр хангуулах маргаан. Зээлдэгч компани болон түүний төлөөлөгчид банкнаас авсан зээлийн хугацааг сунгасан ч эргэн төлөлтийн хуваарийг зөрчсөнөөр өр төлбөрийг хугацаанд нь төлөөгүй. Зээлдэгч талууд төслийн ажилд хөрөнгө оруулсан ч төсөл хэрэгжээгүй, хохирол учирсан тул зээлийг төлөх чадваргүй болсон гэж үзэж, барьцаа хөрөнгийг суллах, хүүгээс хөнгөлөлт олгохыг хүссэн боловч банк зээлийн гэрээний нөхцөлийг зөрчсөн гэж үзэн шүүхэд хандсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлдэгч нар зээлийн гэрээний эргэн төлөлтийн хуваарийг удаа дараа зөрчсөн, мэдэгдэл хүргэсэн ч өр төлбөрийг төлөөгүй тул үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг бүрэн гаргуулах, барьцаа хөрөнгөөр (үл хөдлөх хөрөнгө, тээврийн хэрэгсэл) хангуулахыг шаардсан.
• Хариуцагч: Зээлийн үлдэгдлийг төлөх чадваргүй байгааг, мөнгөө төслийн ажилд байршуулсан ч гэрээ хуурамч байснаас хохирсон, өөр этгээдээс мөнгө авч чадаагүй тул барьцаа байраа өгөх боломжгүй гэж үзэж, зээлийн үлдэгдлийг хугацаагаар төлөх, хүүгээс хөнгөлөлт олгохыг хүссэн.

Шатуудын шийдвэр

Доод шатны шүүх нэхэмжлэлийн ихэнх хэсгийг хангаж, зээлийн үлдэгдэл, хүүг гаргуулах, барьцаа хөрөнгөөр хангуулах шийдвэр гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх доод шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. Учир нь хариуцагч нар зээлийн гэрээний эргэн төлөлтийн хуваарийг зөрчсөн, нэхэмжлэгч төлбөрөө төлөхийг удаа дараа сануулсан ч үр дүнд хүрээгүй байсан тул нэхэмжлэгч гэрээний үүргийн биелэлтийг хангуулахаар шаардах эрхтэй гэж үзсэн. Мөн хариуцагч нарын залинуулсан, төлөх чадваргүй гэх тайлбар нь зээлийн хүүг багасгах, төлбөрийг хойшлуулах хууль зүйн үндэслэл болохгүй гэж шүүх үзсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээний үүргийг биелүүлээгүй тохиолдолд банк зээлийн үлдэгдэл, хүүг шаардах эрхтэй: Гэрээний нөхцөлийг зөрчсөн, төлбөр хийгээгүй байх үндсэн дээр зээлдэгчээс бүрэн хэмжээгээр төлбөр шаардах нь хуулийн хүрээнд зөвшөөрөгдөнө (Иргэний хууль 451.1, 453.1).
• Үүрэг хуваарилах тохиролцоо байхгүй бол хариуцагч нар тэнцүү хариуцлага хүлээнэ: Зээлийн гэрээнд хариуцагч талуудын хоорондын үүрэг хуваарилалтыг тодорхой заагаагүй, нэхэмжлэгч талуудыг ялган нэхэмжлэл гаргаагүй тохиолдолд хариуцагч бүр тэнцүү хэмжээгээр хариуцлага хүлээх үүрэгтэй гэж үзнэ (Иргэний хууль 242.11).
• Барьцаа хөрөнгөөр хангуулах шаардлага нь зээлийн үүргийг биелүүлээгүй байхад үүснэ: Зээлдэгч зээлийн үүргийг гүйцэтгээгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгийг албадан худалдаж, үнээс нь зээлийн үүргийг гүйцэтгүүлэх эрх зүйн үндэслэл бүрдэнэ (Иргэний хууль 175.1).