Хөвсгөл аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Ажилласан жил тогтоолгох — малчин даатгуулагчийн тэтгэвэр тогтоолгох эрх үүсэхэд шаардлагатай ажилласан хугацааг тогтоох. Нэхэмжлэгч нь өндөр насны тэтгэвэр тогтоолгохын тулд мал маллаж байсан хугацаагаа тогтоолгох хүсэлт гаргасан боловч архивын баримт дутуу, эсвэл нэр засвартай байгаа зэргээс шалтгаалж нийгмийн даатгалын байгууллага тогтоох боломжгүй гэж үзсэн тул шүүхэд хандсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: 1996, 1998, 1999 онуудад мал маллаж байсан байдлаа тогтоолгохыг хүсэж байгаа бөгөөд энэ нь түүнд малчин даатгуулагчийн тэтгэвэр тогтоолгох эрх үүсэх үндэслэл болно гэж үзэж байна.
• Хариуцагч: (Энэ хэрэгт хариуцагч тал оролцоогүй, нийгмийн даатгалын байгууллага маргаан таслах зөвлөлөөр тогтоох боломжгүй гэсэн үндэслэлээр шүүхэд хандахыг зөвлөсөн).

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэгчийн мал маллаж байсан хугацааг тогтоох хүсэлтийг хангаж шийдвэрлэв.

• Нэхэмжлэгч нь аавтайгаа нэг ам бүлд амьдарч байсан, тухайн үед аав нь малд тарилга, вакцин хийлгэсэн тухай баримт болон хүүгийн төрсний бүртгэлд эх нь "малчин" гэж тэмдэглэгдсэн байсан тул нэхэмжлэгч нь тухайн хугацаанд мал маллаж байсан гэж үзнэ.
• Архивын малын А данс дутуу эсвэл нэр засвартай байгаа нь нэхэмжлэгчийн мал маллаж байсан бодит байдлыг үгүйсгэх үндэслэл болохгүй тул бусад баримт дээр үндэслэн ажилласан хугацааг тогтоох шаардлагатай гэж үзлээ.
• Малчин гэж тодорхойлсон хөдөлмөр эрхлэлтийн хууль болон тэтгэврийн тухай хуульд мал маллаж байсан байдлыг (төрийн эсвэл хувийн мал) зааглан ялгаж байгаагүй тул мал маллаж байсан баримтыг ажилласан жил гэж хүлээн зөвшөөрөх үндэслэлтэй.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 135.2.14-т заасны дагуу эрх зүйн ач холбогдол бүхий үйл явдал тогтоох хүсэлт нь шүүхээр шийдвэрлэх боломжтой (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 135).
• Тэтгэвэр тогтоолгох эрх үүсэхэд ажилласан жил тогтоох нь эрх зүйн ач холбогдол бүхий үйл явдал юм (Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэврийн тухай хууль 5.1.6).
• Мал маллаж байсан бодит үйл явдал нь архивын бүртгэлээс гадна бусад туслах баримт (өвчний түүх, бүртгэлийн бичиг, гэрч)-ээр батлагдаж байгаа бол түүнийг ажилласан жил гэж тогтоож болно.