Увс аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шүүгчийн захирамж

Үйл явдал

Орон сууц худалдах-худалдан авах гэрээг цуцлах, орон сууц буцаан авах болон хэрэглээний төлбөр гаргуулах маргаан. Нэхэмжлэгч нь хариуцагч нарыг орон сууцны төлбөр болон хэрэглээний төлбөр төлөх үүргээ зөрчсөн тул гэрээг цуцлан, байрыг буцаан авах хүсэлтэй байсан бол хариуцагч нар төлбөрөө хэвийн төлж ирсэн гэж маргалдсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч нар гэрээнд заасан хугацаанд төлбөр төлөхгүй байсан тул өөрийн зээлийн үүргээ биелүүлэхэд эрсдэл үүсэж байгаа тул гэрээг цуцлан, байрыг буцаан авах болон хэрэглээний төлбөр гаргуулах шаардлага гаргасан.
• Хариуцагч: Төлбөрөө хугацаанд нь төлж ирсэн тул нэхэмжлэгчийн шаардлага үндэслэлгүй бөгөөд гэрээг дур зоргоороо цуцлах эрхгүй гэж үзэн, орон сууцыг эзэмшиж ашиглах эрхээ хамгаалсан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх талуудын хооронд эвлэрлийн гэрээ байгуулсныг баталж, хэргийг хэрэгсэхгүй болгох шийдвэр гаргасан. Зохигчид орон сууцыг буцаан авахын тулд нэхэмжлэгч нь хариуцагчид ойролцоогоор 33,5 сая төгрөгийг шилжүүлж, хариуцагч нар байрны түлхүүрийг хүлээлгэн өгөхөөр тохиролцсон тул эвлэрлийн гэрээ нь Иргэний хууль 74.1, 74.2-т нийцсэн байна. Талууд эвлэрлийн гэрээгээр өгсөн авсан зүйлээ буцаан тооцоогүй, харилцан тохиролцосон нөхцөлийг биелүүлсэн тул эвлэрлийг баталж, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 74.5-ын дагуу хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Талууд эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлоо хөндөхгүйгээр, сайн дураараа эвлэрлийн гэрээ байгуулж, түүний нөхцөлийг биелүүлсэн тохиолдолд шүүх эвлэрлийг баталж, хэргийг хэрэгсэхгүй болгоно (Иргэний хууль 74.1, 74.2).
• Эвлэрлийн гэрээ байгуулж, зохиолчдын тохиролцосон үйлдэл хийгдсэн бол хэргийг хэрэгсэхгүй болгох үндэслэл болно (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 74.5).
• Эвлэрлийн гэрээ байгуулсан тохиолдолд улсын тэмдэгтийн хураамжийг тал хувиар бууруулж, талуудад тэнцүү хэмжээгээр хариуцуулан гаргуулж болно (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 56.4).