2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Даатгалын маргаан — даатгагчийн буруутай үйлдлээс үүссэн хохирлыг нөхөн төлөх үү, эсвэл даатгалын гэрээний эрсдэл үүсгэсэн нөхцөл байдал уу. Даатгуулагч тээврийн хэрэгслээр зорчих явцдаа цаг агаар, замын нөхцөл байдлын улмаас гулгаж, замаас гарч осол гаргасан тул даатгагч компаниас хохирлоо нөхөн төлүүлэхийг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Осол нь хүн бүрийн мэддэг, хөдөө орон нутгийн шороон зам дээр бороотой, халтиргаатай үед гарсан тул энэ нь даатгалын гэрээний дагуу нөхөн төлбөр олгох тохиолдол мөн гэж үзэн хохирлоо нөхөн төлүүлэхийг шаардсан.
• Хариуцагч: Жолооч цаг агаар, замын нөхцөл байдалд зохистой арга хэмжээ авч, хурдаа тохируулаагүй буюу Замын хөдөлгөөний дүрмийн заалтыг зөрчсөн тул даатгалын тохиолдол бий болгох нөхцөл орчныг бүрдүүлсэн гэж үзэн нөхөн төлбөр олгохоос татгалзсан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийг хагас хүрхэх шийдвэр гаргасан. Хариуцагч компани нөхөн төлбөр олгохоос татгалзсан тайлбар нь үндэслэлгүй, учир нь цагдаагийн байгууллагын үзлэгийн тэмдэглэл, фото зураг болон бусад баримт материалаар осол нь хүн бүрийн мэддэг, тогтмол зорчдог шороон зам дээр гарсан болох нь тогтоогдсон тул энэ нь "тээврийн хэрэгсэл зорчиход илт тохиромжгүй, замгүй газаар зорчсон" гэсэн гэрээний хязгаарлалттай хамаарахгүй. Мөн даатгалын гэрээний хугацаанд даатгалын тохиолдол бий болж, эд хөрөнгөнд хохирол учирсан тул даатгагч нь нөхөн төлбөр олгох үүрэгтэй (Даатгалын тухай хууль 9.1.4). Гэвч жолооч цаг агаарын нөхцөлд хурдаа тохируулан яваагүй гэсэн эрх бүхий албан тушаалтны магадлагаа тогтоогдсон байсан тул жолоочийн буруутай үйлдлийн улмаас учирсан хохирлын 30 хувийг даатгуулагч өөрөө хариуцах ёстой гэж үзсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Осол гарсан зам нь хүн бүрийн мэддэг, тогтмол зорчдог зам байсан тул тээврийн хэрэгсэл зорчиход тохиромжгүй замгүй газаар зорчсоноос үүссэн хохирол гэж үзэх боломжгүй (Даатгалын гэрээний 6.2.4).
• Даатгалын гэрээний хугацаанд даатгалын тохиолдол бий болж, эд хөрөнгөнд хохирол учирсан тул даатгагч нь нөхөн төлбөр олгох үүрэгтэй (Даатгалын тухай хууль 9.1.4, Иргэний хууль 431.1).
• Жолооч цаг агаарын нөхцөлд хурдаа тохируулаагүй гэсэн баримт байсан тул даатгуулагч нь хохирлын тодорхой хувийг өөрөө хариуцах ёстой (Замын хөдөлгөөний дүрэм 12.1).