Баянзүрх дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Нөхөх олговор — улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчдийн эрх, нөхөх олговор олгох хугацаа хэтэрсэн эсэх. Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдсэн этгээд шоронд нас барсан бөгөөд түүний ганц охин нь хэлмэгдэгчийн эрх залгамжлагч болох үндэслэлээр ойролцоогоор 80 сая төгрөгийн нөхөх олговор гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгч нь эрүү шүүлт тулган зовоогдсоны улмаас нас барсан тул түүний эрх залгамжлагч болох хувьд нөхөх олговор авах эрхтэй, мөн нэхэмжлэл гаргах хуулийн хугацаа хэтэрсэн заалт нь хүчингүй болсон тул нэхэмжлэл хүчин төгөлдөр гэж үзэв.
• Гуравдагч этгээд: Нэхэмжлэл гаргах хуулийн хугацаа 2022 оны 12 дугаар сарын 31-ний өдрөөр дуусгавар болсон тул нэхэмжлэл хүчин төгөлдөр биш гэж үзэв.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгохоор шийдвэрлэв. Учир нь Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгсдийг цагаатгах, тэдэнд нөхөх олговор олгох тухай хуулийн 12.3-т заасан нэхэмжлэл гаргах хугацаа дуусгавар болсон тул нэхэмжлэл хүчин төгөлдөр биш байна. Нэхэмжлэгч тал нэхэмжлэл гаргах хугацааг зохицуулсан заалт нь хүчингүй болсон тул нэхэмжлэл гаргах эрхтэй гэж тайлбарласан боловч, уг хүчингүй болсон заалт нь зөвхөн цагаатгуулах гомдол гаргах асуудлыг зохицуулдаг байсан тул нөхөх олговор гаргуулах нэхэмжлэл гаргах хугацаанд хамааралгүй, иймд нэхэмжлэгч талын тайлбар үндэслэлгүй байна. Мөн коронавируст халдвар /ковид-19/-ын улмаас шүүхэд нэхэмжлэл гаргах боломжгүй байсан гэх үндэслэл нь хэрэгт авагдсан баримтаар нотлогдоогүй тул хүндэтгэн үзэх шалтгаан гэж үзэх боломжгүй.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Цагаатгуулах гомдол гаргах хугацааг зохицуулсан заалт хүчингүй болсон нь нөхөх олговор гаргуулах нэхэмжлэл гаргах хугацааг сунгаж эсвэл нэхэмжлэх эрхийг шинээр олгох үндэслэл болохгүй (Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгсдийг цагаатгах, тэдэнд нөхөх олговор олгох тухай хууль 6.3, 12.3).
• Нэхэмжлэл гаргах хугацаа дуусгавар болсон тохиолдолд тухайн хуульд заасан хугацаанаас хойш гаргасан нэхэмжлэлийг хүчин төгөлдөр гэж үзэх үндэслэлгүй (Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгсдийг цагаатгах, тэдэнд нөхөх олговор олгох тухай хууль 12.3).
• Нэхэмжлэл гаргах хугацаа хэтэрсэн эсэхийг шийдвэрлэхэд нэхэмжлэгчийн хүндэтгэн үзэх шалтгааны үндэслэл нь баримттай байх ёстой (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль).