2025 - Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүх ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Зээлийн гэрээний үүрэг биелүүлэлт — зээлийн үндсэн төлбөр, хүү, алданги гаргуулах маргаан. Төрийн байгууллагаас жижиг дунд үйлдвэрлэлийг дэмжих зорилгоор зээл олгосон боловч хариуцагч нар төлөлтийн хуваарийг зөрчсөн тул зээлийн үндсэн төлбөр болон хүү, алдангийг гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлийн үндсэн төлбөр, хүү болон гэрээний дагуу тооцсон алдангийг гаргуулах шаардлагатай гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Зээлийг зориулалтын дагуу ашиглаж, эхний жил хүүгээ төлж байсан тул алдангийн тооцооллыг эсэргүүцэж, нөхцөл байдлын улмаас төлөлт хийх боломжгүй болсон гэж тайлбарласан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх зээлийн үндсэн төлбөр, хүү болон алдангийн 50 хувийг гаргуулах шийдвэр гаргасан. Хариуцагч нар зээлийн үндсэн төлбөр болон хүүгийн төлөлтийн хуваарийг зөрчсөн тул зээлийн гэрээний үүргээ биелүүлж, төлбөрөө төлөх үүрэгтэй, учир нь зээлийн гэрээ нь хүчин төгөлдөр байгаа бөгөөд гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж үзэх үндэслэл тогтоогдоогүй (Иргэний хууль 56.1, 202). Хариуцагч нар хүүгийн төлбөрийг хэсэгчлэн төлсөн боловч нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийн хэмжээнд нийлээд хүүгийн төлбөр дутуу байгаа тул нэхэмжлэлийн шаардлагад нийцэх хэмжээнд шийдвэрлэх нь талуудын зарчимд нийцнэ (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 6). Хариуцагч нар алдангийн төлбөрийг бүрэн төлөхгүй байх нөхцөл байдал (ковид цар тахал гэх мэт) нь алдангийг бүрэн чөлөөлөх үндэслэл болохгүй тул алдангийг бууруулж тогтоох нь зүйтэй гэж үзсэн (Иргэний хууль 232.8). Хариуцагч нар зээлийн үүргээ биелүүлээгүй тул барьцаа хөрөнгийг албадан худалдаж, үүргээ гүйцэтгэх нь үндэслэлтэй (Иргэний хууль 175.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зээлийн гэрээний үүрэг биелүүлэлт болон хөөн хэлэлцэх хугацаа дуусаагүй байгаа тохиолдолд гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж үзэх үндэслэл байхгүй бол гэрээний дагуу төлбөр төлөх үүрэг хэвээр байна (Иргэний хууль 56.1, 202.1).
• Төлбөр төлөх чадваргүй байх эсвэл гадны нөлөөлөл (цар тахал гэх мэт) байсан ч энэ нь гэрээний дагуу тооцогдох алдангийг бүрэн чөлөөлөх үндэслэл болохгүй, харин шүүх эрхээр алдангийг бууруулах үндэслэл болж болно (Иргэний хууль 232.8).
• Зээлийн үүрэг биелүүлээгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгийг үнийн дүнгээс нь үүргээ гүйцэтгэх хэрэгсэл болгон ашиглах нь эрх зүйн үндэслэлтэй (Иргэний хууль 175.1).