Дархан-Уул аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Зээлийн маргаан — зээлийн гэрээний үүрэг гүйцэтгэх хугацаа дууссан, хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан тухай. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчдаас зээл болон түүний хүү, алданги, хохирлыг гаргуулах, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шаардлага гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлийн үндсэн мөнгө болон хүү, алданги, хохирлыг гаргуулах шаардлагатай бөгөөд хариуцагч нар төлбөрийг хойшлуулж байсан тул хөөн хэлэлцэх хугацаа сэргэсэн гэж үзэж байна.
• Хариуцагч: Зээлийн гэрээний үүрэг гүйцэтгэх хугацаа дууссан тул Иргэний хууль 75.2.1-ийн дагуу хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан гэж үзэн нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгохыг шаардсан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгох шийдвэр гаргав. Учир нь зээлийн гэрээний үүрэг гүйцэтгэх хугацаа 2017 онд дууссан тул Иргэний хууль 75.2.1-ийн дагуу нэхэмжлэгч 3 жилийн дотор шаардлага гаргах эрхээ хэрэгжүүлэх ёстой байсан; нэхэмжлэгч цагдаагийн байгууллагын тодорхойлолт эсвэл эвлэрүүлэн зуучлалын өргөдөл зэрэг хөөн хэлэлцэх хугацааг сэргээх эсвэл зогсоох нотлох баримт гаргаж чадаагүй тул хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан гэж үзлээ. Мөн хариуцагч нь шүүхийн шийдвэрээр ял шийтгэл эдэлж байсан нь хөөн хэлэлцэх хугацааг зогсох нөхцөл байдал болохгүй тул Иргэний хууль 75.2.1-д заасан хугацаа хэвээр үйлчилнэ. Үүнээс үзэхэд үндсэн үүрэг болон нэмэгдэл үүрэг (хүү, алданги) хоёулаа хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан тул Иргэний хууль 77.1-ийн дагуу нэхэмжлэгч шаардлага гаргах эрхгүй болсон байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээний үүрэг гүйцэтгэх хугацаа дууссанаас хойш хуулиар заасан хөөн хэлэлцэх хугацаанд шаардлага гаргаагүй бол нэхэмжлэгч үүрэг гүйцэтгүүлэх эрхээ алдана (Иргэний хууль 75.2.1).
• Үндсэн үүрэг гүйцэтгэх хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан тохиолдолд нэмэгдэл үүрэг (хүү, алданги, барьцаа) мөн нэгэн зэрэг дуусна (Иргэний хууль 77.1).
• Хөөн хэлэлцэх хугацааг сэргээх эсвэл зогсоох үндэслэл болох баримт нотлогдоогүй бол хугацаа дууссан гэж үзнэ (Иргэний хууль 82).