Орхон аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Эд хөрөнгийн маргаан — автомашины үнэ гаргуулах. Нэхэмжлэгч нь банк бус санхүүгийн байгууллагаас зээл авахад барьцаа болгож шилжүүлсэн автомашиныг хариуцагч өөртөө авч хувьдаа ашигласан гэж үзэн, тухайн автомашины үнээр ойролцоогоор 15 сая төгрөг гаргуулж өгөхийг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээл төлөх зорилгоор автомашиныг зээлдэгч байгууллагын захирал ажилтай этгээдэд шилжүүлсэн боловч уг этгээд машиныг өөртөө авч хувьдаа ашигласан тул хохирлыг нөхөн төлүүлэх ёстой гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Маргаан бүхий автомашин нь хариуцагчийн өмчлөл, эзэмшил, ашиглалтад хэзээ ч шилжиж байгаагүй, мөн өөр хүнд шилжүүлж хөрөнгөжөөгүй тул нэхэмжлэлийн шаардлага үндэслэлгүй гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгох шийдвэр гаргав. Учир нь хариуцагчийн өмчлөл, эзэмшил, ашиглалтад нэхэмжлэгчийн автомашин шилжиж байгаагүй бөгөөд хариуцагч уг автомашиныг өөр хүнд шилжүүлж, захиран зарцуулсан баримт хэрэгт байхгүй байна. Иймд хариуцагч нь бусдын өмнө хүлээсэн үүргээ гүйцэтгэхгүй хөрөнгө шилжүүлсэн этгээд биш, мөн хууль ёсны өмчлөгчийн зөвшөөрөлгүйгээр эд хөрөнгийг захиран зарцуулсан нь нотлогдоогүй тул хариуцагч нь хохирлыг нөхөн төлөх үүрэг хүлээхгүй (Иргэний хууль 492, 495). Мөн нэхэмжлэгч болон хариуцагчийн хооронд маргаан бүхий эд хөрөнгийн асуудлаар гэрээний харилцаа үүсээгүй байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хариуцагч нь эд хөрөнгийг өөрийн эзэмшил, ашиглалтад авч, бусдад шилжүүлж хөрөнгөжөөгүй байсан тул бусдын өмнө хүлээсэн үүргээ гүйцэтгэхгүй хөрөнгө шилжүүлсэн этгээд гэж үзэх үндэслэлгүй (Иргэний хууль 492.1).
• Хууль ёсны өмчлөгчийн зөвшөөрөлгүйгээр эд хөрөнгийг захиран зарцуулсан, бусдын эрхийг зөрчсөн үйлдлийн баримт нотлогдоогүй тул хохирлыг нөхөн төлөх үүрэг үүсэхгүй (Иргэний хууль 495.1).
• Нэхэмжлэгч болон хариуцагчийн хооронд эд хөрөнгийг шилжүүлэх эсвэл төлбөрт тооцох тохиролцоо хийгдээгүй тул хариуцагч нь нэхэмжлэлийн шаардлагыг гүйцэтгэх хууль ёсны үүрэггүй (Иргэний хууль 9.4.4).