Хөвсгөл аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Худалдах-худалдан авах гэрээ — тээврийн хэрэгслийн төлбөрийн үлдэгдэл нэхэмжлэх. Нэхэмжлэгч болон хариуцагч хамтран тээврийн хэрэгсэл худалдан авсан бөгөөд дараа нь нэхэмжлэгч уг хөрөнгийг хариуцагчид худалдах хэлцэл хийж, нотариатаар баталгаажуулсан байна. Гэвч хариуцагч хэлцэлд заасан үлдэгдэл төлбөрийг хугацаанд нь төлөөгүй тул нэхэмжлэгч үлдэгдэл мөнгийг гаргуулж өгөхийг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Нотариатаар баталгаажуулсан хэлцлийн дагуу тээврийн хэрэгслийн үлдэгдэл болох ойролцоогоор 32 сая төгрөгийг гаргуулж өгөх ёстой тул нэхэмжлэв.
• Хариуцагч: Тээврийн хэрэгсэл нь техникийн хувьд эвдрэлтэй, догодолтой байсан тул төлбөрөө төлөхгүй байгаа бөгөөд энэ нь нэхэмжлэгчээс зээлсэн мөнгөө эргүүлэн авах зорилготой байсан гэж үзэв.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж шийдвэрлэв. Хариуцагч нь тээврийн хэрэгслийн техникийн догодлыг үндэслэн үнийг бууруулах эсвэл засуулах шаардлага гаргаагүй, мөн Иргэний хууль 254.6-д заасан хөөн хэлэлцэх хугацааг хэтрүүлсэн тул догодлыг үндэслэн төлбөрөөс татгалзах эрхээ хэрэгжүүлж чадаагүй гэж үзлээ. Хариуцагч нь өөрийн татгалзах үндэслэл болох техникийн догодлыг баримтаар нотлохгүй, мөн Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 25.2.2, 38.1-д заасны дагуу өөрийн татгалзлын үндэс болж буй нотлох баримтыг цуглуулж шүүхэд гаргаагүй тул хариуцагчийн тайлбарыг хүлээн авах боломжгүй болсон. Нэхэмжлэгч нь хэлцлийн дагуу хөрөнгөө шилжүүлсэн боловч хариуцагч төлбөр төлөх үүргээ гүйцэтгээгүй тул худалдах-худалдан авах гэрээний үүрэг хүлээсэн хариуцагч үлдэгдэл мөнгийг төлөх ёстой гэж дүгнэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хэрэв худалдан авагч эд хөрөнгийн догодлыг заасан хугацаанд засуулах эсвэл үнийг бууруулах шаардлага гаргаагүй бол догодлыг үндэслэн төлбөрөөс татгалзах эрхээ хэрэгжүүлж чадахгүй (Иргэний хууль 254.1, 254.2, 254.6).
• Хэргийн оролцогч нь өөрийн татгалзах үндэслэл болох нотлох баримтыг өөрөө цуглуулж, шүүхэд гаргаж өгэх үүрэгтэй (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 25.2.2, 38.1).
• Худалдан авах гэрээгээр хөрөнгийг шилжүүлсэн боловч төлбөрийг төлөөгүй тохиолдолд худалдан авагч төлбөр төлөх үүргээ гүйцэтгэх ёстой (Иргэний хууль 251).