Сүхбаатар дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Даатгалын маргаан — даатгалын гэрээний дагуу нөхөн төлбөр олгох. Нэхэмжлэгч нь хамтран зээлдэгчтэй хамт цалингийн зээлийн эрсдэлийн даатгалын гэрээ байгуулж, хураамж төлсөн боловч ажил олгогч байгууллага татан буугдсаны улмаас зээл төлөх боломжгүй болсон нь даатгалын тохиолдол болсон гэж үзэн нөхөн төлбөр шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Ажил олгогч байгууллага татан буугдсан нь нийтэд илэрхий үйл явдал байсан тул даатгагч тал үүнийг урьдчилж мэдэх, мэдээлэх үүргээ биелүүлж чадахгүй байсан гэж үзэн, гэрээний дагуу нөхөн төлбөр болон хугацаа хэтрүүлсний алданги авах шаардлагатай гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Даатгуулагч тал ажил олгогч татан буугдах тухай мэдээллийг урьдчилж мэдэх боломжгүй, мөн даатгалын гэрээ байгуулах үед ноцтой нөхцөл байдлын талаар мэдэгдэх үүргээ биелүүлээгүй тул нөхөн төлбөр олгохгүй байх ёстой гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн үндсэн хэсгийг харгалзан үзэж, даатгагч талд ойролцоогоор 8 сая төгрөгийн нөхөн төлбөр төлөхийг шийдвэрлэсэн.

• Ажил олгогч байгууллага татан буугдах процесс нь нэхэмжлэгчээс үл хамаарах эрх бүхий этгээдийн шийдвэрээр явагддаг тул даатгуулагч тал санаатайгаар даатгалын тохиолдол бий болох нөхцөлийг бүрдүүлсэн гэж үзэх үндэслэлгүй, учир нь энэ нь нэхэмжлэгчийн хяналтаас гадуурх үйл явдал байсан.
• Даатгагч тал ажил олгогч татан буугдсан тухай мэдээллийг авсан боловч гэрээг цуцлаагүй, хураамжийг нэмэгдүүлэх шаардлага тавьсангүй тул даатгуулагч тал мэдээлэх үүргээ биелүүлээгүй гэж үзэх үндэслэлгүй, учир нь даатгагч тал мэдээллийг хүлээн авсан боловч гэрээг хэвээр үлдээсэн байна.
• Гэрээний дагуу үндсэн болон хамтран зээлдэгч хоёулаа ажилгүй болсон нь даатгалын эрсдэл хангагдсан нөхцөл тул нэхэмжлэгчид ногдох нөхөн төлбөрийг олгох ёстой, учир нь гэрээний 4.1.10, 4.1.1, 4.1.8 заалтууд нь зээлдэгч бүрт ногдох хувийг тооцохыг заасан байна.
• Шүүх алданги авах тухай шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон, учир нь гэрээний нөхөн төлбөр олгох заалтуудад алданги авах тухай зааггүй байсан.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Ажил олгогч татан буугдах нь нэхэмжлэгчийн хяналтаас гадуурх, урьдчилж мэдэх боломжгүй үйл явдал байсан тул даатгуулагч тал даатгалын тохиолдол бий болох нөхцөлийг санаатайгаар бүрдүүлсэн гэж үзэхгүй (Иргэний хууль 436.7).
• Даатгагч тал даатгалын тохиолдлын талаар мэдээлэл авсан боловч гэрээг цуцлаагүй, нөхцөл байдлыг өөрчлөхгүй байсан тул даатгуулагч тал мэдээлэх үүргээ биелүүлээгүй гэж үзэх үндэслэлгүй.
• Даатгалын гэрээний эрсдэлийн нөхцөл (ажил олгогч татан буугдах) хангагдсан тул даатгагч тал нөхөн төлбөр олгох үүрэг хүлээнэ (Иргэний хууль 431.1).