Булган аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Худалдах, худалдан авах гэрээний маргаан — нийлүүлсэн тоног төхөөрөмжийн чанар, гэрээний үүргээ биелүүлээгүйгээс үүссэн хохирол болон төлбөрийн үлдэгдлийг нэхэмжлэх. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас үйлдвэрлэлийн шугам худалдан авсан боловч уг шугам нь техникийн шаардлага хангахгүй, эвдрэл гарсан тул гэрээг цуцлахаар шийдвэрлэж, урьдчилгаа төлбөр болон учирсан хохирлыг нэхэмжилсэн. Хариуцагч нь шугамыг нийлүүлсэн боловч төлбөрийн үлдэгдлийг аваагүй гэж үзэв.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Нийлүүлсэн шугам нь чанарын шаардлага хангахгүй, хүчин чадалдаа хүрч ажиллаагүй тул урьдчилгаа төлбөрийг буцаан авах, үйлдвэрлэл зогссоноос учирсан хохирлыг гаргуулах, шугамыг өөрийн зардлаар буулган авахыг шаардсан.
• Хариуцагч: Гэрээнд заасан шугамыг нийлүүлж, суурилуулсан боловч нэхэмжлэгч төлбөрийн үлдэгдлийг төлөөгүй тул уг мөнгийг гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэгчийн урьдчилгаа төлбөр болон шугамыг буцаан авах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож, харин үйлдвэрлэлд учирсан хохирлыг хариуцагчаас гаргуулах, мөн хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж төлбөрийн үлдэгдлийг олгохыг шийдвэрлэв. Ингэж шийдвэрлэсэнийг дараах үндэслэлээр тодотгов.

• Нийлүүлсэн шугам нь техникийн шаардлага хангахгүй, үйлдвэрлэлийн тасралт үүсгэж, гаднаас түүхий эд худалдан авснаас болж нэмэлт зардал гарсан баримт тогтоогдсон тул хариуцагч нь нэхэмжлэгчид учирсан хохирлыг бараг 1.1 тэрбум төгрөгөөр гаргуулах ёстой (Иргэний хууль 243.1, 254.1, 254.6, 248.1, 248.2).
• Хариуцагч гэрээнд заасан шугамыг нийлүүлж суурилуулсан боловч нэхэмжлэгч төлбөрийн үлдэгдлийг төлөөгүй баримт илэрсэн тул гэрээний үүргийн үлдэгдэл төлбөр болох ойролцоогоор 214 сая төгрөгийг нэхэмжлэгчээс гаргуулж хариуцагчид олгох нь зүйтэй.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Нийлүүлэгч тал нийлүүлсэн бараа, тоног төхөөрөмж нь техникийн шаардлага хангахгүй, үйлдвэрлэлийн тасралт үүсгэж, нэхэмжлэгчийг гаднаас түүхий эд худалдан авахад хүргэсэн бол энэ нь бодит хохирол гэж үзэж, тухайн хохирлыг барагдуулах үүрэг хүлээдэг (Иргэний хууль 243.1, 254.1).
• Нийлүүлэгч тал гэрээг бүрэн биелүүлээгүй (чанарын доголдолтой) байсан ч барааг нийлүүлж суурилуулсан баримт байвал, худалдан авагч тал гэрээгээр хүлээсэн төлбөрийн үүргээ биелүүлэх ёстой гэж үзнэ.