Баянзүрх дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Зээлийн маргаан — зээлийн үүргийг гүйцэтгэхгүй, хүү болон нэмэгдүүлсэн хүү төлөөгүй байх. Хариуцагч нар нь хадгаламж зээлийн хоршооноос нийт 90 сая төгрөгийн хэмжээний зургаан удаагийн зээл авсан боловч зээлийн үндсэн мөнгөн дүн болон хүүгийн төлбөрийг хугацаанд нь бүрэн төлөөгүй байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээл олгогч байгууллага нь зээлийн гэрээний дагуу үндсэн мөнгөн дүн, зээлийн хүү болон нэмэгдүүлсэн хүүгийн нийт 180 сая орчим төгрөгийн үлдэгдэл төлбөрийг гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шаардлагатай гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Зээлийн хүү болон нэмэгдүүлсэн хүүгийн тооцооллыг хүлээн зөвшөөрөхгүй байгаа бөгөөд өмнө нь нийт 220 сая орчим төгрөгийн хүү төлсөн тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгохыг шаардсан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх хариуцагч нараас нийт 180 сая орчим төгрөгийг нэхэмжлэгчид гаргуулж, барьцаа хөрөнгө болох үл хөдлөх эд хөрөнгийг худалдан борлуулсан үнийн дүнгээс хангуулахыг шийдвэрлэв. Зээлийн гэрээнүүд нь Иргэний хууль 156.1, 156.2 заалттай нийцэж хүчин төгөлдөр байсан тул зээлийн үүргийг гүйцэтгэх ёстой, учир нь хариуцагч нар зээлийн хүү болон нэмэгдүүлсэн хүүгийн төлбөрийг хугацаанд нь бүрэн төлөөгүй байна. Зээлийн барьцааны гэрээнүүд нь Иргэний хууль 153.1 заалттай нийцэж байгаа тул барьцаалагч нь бусад үүрэг гүйцэтгүүлэгчээс тэргүүн ээлжинд барьцааны зүйлийн үнээс шаардлагаа хангуулах эрхтэй.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зээл олгогч нь барьцаагаар хангагдсан үүргийг гүйцэтгэхгүй бол барьцаалагч нь барьцааны зүйлийн үнээс шаардлагаа хангуулах эрхтэй (Иргэний хууль 153.1).
• Зээлийн гэрээний нөхцөл нь хууль бус болгох үндэслэлгүй, хүчин төгөлдөр байсан тул гэрээний дагуу үүрэг гүйцэтгэх ёстой (Иргэний хууль 156.1, 156.2).
• Үл хөдлөх эд хөрөнгийн барьцааг хууль заасан журмын дагуу дуудлага худалдаагаар борлуулж, үнийн дүнгээс үүргийг хангах боломжтой (Иргэний хууль 159.1).