Төв аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Худалдах-худалдан авах гэрээний үүрэгт шилжүүлсэн мөнгө буцаан авах маргаан. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас хурдан морь худалдан авах гэрээний дагуу 30 сая төгрөгийг дансаар шилжүүлсэн боловч морь нь уралдааны дараа эрүүл мэндийн асуудалтай (зүрх, элэг, бөөрний үрэвсэл) гарсан тул гэрээгээ цуцалж, мөнгөө буцаан авах хүсэлт гаргажээ.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Гэрээний дагуу морь эрүүл, уралдах чадвартай байх ёстой байсан тул гэрээгээ цуцалж, төлсөн мөнгөө буцаан авах шаардлага гаргасан.
• Хариуцагч: Наймаа хийгдсэн тул гэрээг хэрэгжүүлэх ёстой, морьт ямар нэгэн асуудал байгааг нэхэмжлэгч мэдсэн байсан тул нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй, хариуцагч нь нэхэмжлэгчээс нэмэлт мөнгө авах ёстой гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Нэхэмжлэгчийн үндсэн шаардлагын 25 сая төгрөгийг гаргуулж олгох, сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгох шийдвэр гаргав.

• Нэхэмжлэгч нь морьт эмнэлгийн шинжилгээгээр зүрх, элэг, бөөрний үрэвсэл, бодис солилцооны өөрчлөлт, булчингийн хатинхайралт зэрэг гэмтэл тогтоогдсон тул гэрээгээ цуцалж, морийг буцаан хүлээлгэн өгсөн нь Иргэний хууль 205.1-д зааснаар гэрээнээс татгалзах эрхтэй тул гэрээний үр дагаврыг харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй.
• Нэхэмжлэгч нь морьт байгаа нөхцөл байдлыг мэдсэн байсан, мөн өөрийн зорилгоор морийг уралдуулж ашигласан тул морьт учирсан хохирлыг нэхэмжлэгч өөрөө үүрүүлэн авах ёстой, учир нь Иргэний хууль 227.1-д заасан хохирол учирсан гэж үзэх үндэслэл хангалтгүй.
• Хариуцагч нь гэрээний үнийн хэмжээг баримтаар нотлоогүй тул сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлага хэрэгсэхгүй болгосон.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээнд заасны дагуу аль нэг тал нь гэрээнээс татгалзсан бол талууд гэрээний гүйцэтгэлийг биет байдлаар нь, мөн гэрээ биелснээс олсон ашгийг харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 205.1).
• Гэрээний зүйлийн чанарт хамаарах гэмтэл, өөрчлөлт байгааг нэхэмжлэгч мэдсэн эсвэл ашиглаж байсан бол тэр нь хохирол учирсан гэж үзэх үндэслэл хангалтгүй (Иргэний хууль 227.1).
• Гэрээний үнийн хэмжээг баримтаар нотлоогүй бол нэмэлт төлбөр авах үндэслэл хангалтгүй.