Сүхбаатар дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Зээлийн маргаан — зээлийн үүргийг гүйцэтгэхгүй болсон, нэхэмжлэлийн шаардлагыг өөрчилсөн, төлбөрийн дарааллыг тооцох. Зээлдэгч нь зээлийн гэрээгээр үүргээ биелүүлээгүй тул зээл олгогч нь үндсэн зээл болон хүүгийн үлдэгдлийг гаргуулж, барьцаалах хөрөнгийг борлуулж өгөх тухай нэхэмжлэхээ гаргажээ.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлдэгч нь зээлийн төлбөрийг хугацаандаа төлөөгүй тул үндсэн зээл болон хүүгийн нийт үлдэгдэл болон барьцаалах хөрөнгийг гаргуулж өгөх шаардлага гаргасан.
• Хариуцагч: Төлсөн мөнгөнийг үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүгийн дарааллаар бус, харин шүүхийн зарчим, тайлбарын дагуу үндсэн зээлд тооцох ёстой гэж маргасан. Мөн өөр нэгэн зээлийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэл болгох сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.

• Хариуцагч нь сөрөг нэхэмжлэлээсээ татгалзсан тул сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг хянах шаардлагагүй болсон (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 106.5).
• Нэхэмжлэгч нь зээлийн төлбөрийг шаардах эрхээ 2022.04.05-ны өдрөөс 2024.01.19-ний өдрүүт хооронд шударгаар хэрэгжүүлээгүй тул уг хугацааны нэмэгдүүлсэн хүүгийн төлбөрөөс хариуцагчийг чөлөөлөх ёстой, учир нь нэхэмжлэгч нь зээлийн төлбөрийг шаардах эрхээ зогсоосон байсан (Шударга ёсны зарчим).
• Зээлийн үлдэгдэл болон хүүгийн тооцоолол нь хариуцагчийн төлсөн мөнгө болон нэхэмжлэгчийн зогсоосон хүүг хасаж тооцсон тооцоолол дээр үндэслэн 86 сая орчим төгрөг гарч байгаа тул нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгох үндэслэлтэй.
• Шаардлага ханаж байгаа тул барьцаалах хөрөнгийг дуудлага худалдаагаар борлуулж, үүргийн гүйцэтгэлийг хангах нь үндэслэлтэй (Иргэний хууль 158.1, 159.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зээл олгогч нь зээлийн төлбөрийг шаардах эрхээ зогсоосон (хугацаа хэтрүүлсэн) тохиолдолд тухайн хугацааны нэмэгдүүлсэн хүүг тооцохгүй байх нь шударга ёсны зарчимт нийцнэ (Шударга ёсны зарчим).
• Зээлийн үүргийг гүйцэтгэх хэ락цаас хамаарч төлбөрийг тооцоход үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүгийн дарааллыг баримтлах ёстой (Иргэний хууль 216.1, 216.2, 216.4).
• Шаардлага ханаж байгаа тохиолдолд барьцаалах хөрөнгийг хууль заасан журмын дагуу дуудлага худалдаагаар борлуулж, үүргийг хангах эрхтэй (Иргэний хууль 158.1, 159.1).