Орхон аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Банкны зээл — зээлдэгчдийн хариуцлага ба хамтран зээлдэгчийн үүрэг. Зээлдэгч нь банктай зээлийн гэрээ байгуулж, мөнгөн хөрөнгийг хувийн хэрэгцээндээ зарцуулсан тул зээлийн төлбөр, хүүг төлөхгүй болсон байна. Хариуцагч нь зээлийн гэрээнд хамтран зээлдэгчээр оролцсон боловч зээлийн мөнгөн хөрөнгийг өөрийн ашиглаагүй, мөн гэр бүлийн харилцаа тасалдсаны улмаас зээл төлөх боломжгүй болсон гэж маргаан үүсгэсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлдэгч болон хамтран зээлдэгч нар нь зээлийн төлбөр, хүүг төлөхгүй байгаа тул нийт ойролцоогоор 12 сая төгрөгийн зээл хүүг гаргуулна гэж шаардсан.
• Хариуцагч: Зээлийн мөнгөн хөрөнгийг өөрийн ашиглаагүй, зээлдэгч нь мөнгийг өөрийн дансаар хүлээн авч зарцуулсан тул хамтран зээлдэгч нь үүрэг гүйцэтгэхээр хариуцагч болох ёсгүй гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг зөвхөн зээлдэгч болох хариуцагч Ц.Б-д хамаалуулж, хамтран зээлдэгч болох хариуцагч Д.Б-д хамаагүй гэж үзэн хэрэгсэхгүй болгосон.

• Зээлийн мөнгөн хөрөнгийг зээлдэгч нь өөрийн дансаар хүлээн авч, хувийн хэрэгцээндээ зарцуулсан тул хамтран зээлдэгч нь уг мөнгөн хөрөнгийг ашиглаагүй, тэрээр зээлийн гэрээний дагуу хамтран хүлээх үүрэг үүсээгүй байна.
• Зээлийн гэрээнд хамтран зээлдэгчдийн эдлэх эрх, хүлээх үүрэгг тодорхой заагаагүй, мөн зээлийг зээлдэгчийн цалингаар барьцаалан олгосон тул хамтран зээлдэгч нь үүрэг гүйцэтгэхээр хариуцагч болох үндэслэлгүй байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зээлдэгч авсан зээлээ хугацаанд нь төлөөгүй бол хэтэрсэн хугацааны хүү, гэрээнд заасан бол нэмэгдүүлсэн хүү төлөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 453.1).
• Зээл олгох гэрээгээр зээлдэгч нь мөнгөн хөрөнгийг хуульд заасан үндэслэл, журмын дагуу тодорхой хугацаатайгаар зээлдэгчид шилжүүлэх, зээлдэгч нь гэрээнд заасан хугацаанд уг мөнгөн хөрөнгө, гэрээнд заасан бол түүний хүүг буцаан төлөх үүргийг хүлээнэ (Иргэний хууль 451.1).
• Үүрэг гүйцэтгэгчдийн хэн хэн нь үүрэг гүйцэтгүүлэгчид бүхэлд нь буюу хэсэгчлэн хариуцах эсэх нь гэрээнд тодорхой зааагүй, мөн тухайн мөнгөн хөрөнгийг хамтран зээлдэгч ашиглаагүй байсан тул хамтран зээлдэгч нь үүрэг гүйцэтгэхээр хариуцагч болох үндэслэлгүй (Иргэний хууль 242.1).