Баянзүрх дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Ажил гүйцэтгэх маргаан — орон сууцны гэрээний үнийн нэмэгдэл болон өмчлөх эрх хүлээлгэн өгөх тухай. Нэхэмжлэгч нь барилга байгуулагч компанитай орон сууц болон автозогсоолын захиалгын гэрээ байгуулж, төлбөрийг 100 хувь бүрэн төлсөн боловч компани нь барилгын ажлын явцад гарсан зардлын улмаас гэрээний үнийг нэмэгдүүлэх шаардлага тавьж, гэрээг цуцалсан гэж үзэн өмчлөх эрх болон алданги нэхэмжилсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Гэрээний дагуу орон сууц болон автозогсоолын өмчлөх эрхийг хүлээлгэн өгөх, төлбөрийн 100 хувь төлсөн тул бизнесийн эрсдэлийг компани өөрөө хариуцах ёстой гэж үзэн алданги нэхэмжилсэн.
• Хариуцагч: Ковид-19 цар тахлын улмаас бараа материалын үнэ огцом нэмэгдсэн тул гэрээний үнийг өөрчлөх шаардлагатай болсон, мөн нэхэмжлэгчээс ашиг нэхэмжилсэн нь шударга бус гэж үзэн сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн үндсэн шаардлагын зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож, хариуцагч компани нэхэмжлэгчид ойролцоогоор 8 сая төгрөгийн ашиг нэхэмжилсэн хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож, нэхэмжлэгчийн өмчлөх эрхийг тогтоож, автозогсоолыг хүлээлгэн өгөхөөр шийдвэрлэв.

• Хариуцагч нь ажхуййн үйл ажиллагаа эрхэлж буй этгээд тул бизнесийн эрсдэлийг зохих түвшинд тооцоолох үүрэгтэй, мөн нэхэмжлэгч нь ахуйн зорилгоор гэрээ байгуулсан иргэн тул эрсдэлийн ихэнх хувийг гүйцэтгэгч хариуцах ёстой, учир хариуцагч нь үнийн нэмэгдэл нэхэмжлэх нь үндэслэлгүй байна.
• Гэрээнд гадаад валюттай харьцах ханш 10 хувиас дээш өсөх тохиолдолд үнийг өөрчлөх нөхцөл заасан боловч валютын ханш хэдэн хувиар өссөн болохыг тодорхой нотлоогүй тул нэг талын санаачилгаар үнийг өөрчлөх эрхтэй гэсэн тайлбар нь үндэслэлгүй байна.
• Хариуцагч нь орон сууц болон автозогсоолын төлбөрийг бүрэн авсан боловч гэрээнд заасан хугацаанд үүргийг биелүүлээгүй тул гэрээний дагуу өмчлөх эрхийг хүлээлгэн өгөх ёстой.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Ажхуййн үйл ажиллагаа эрхэлэгч нь бизнесийн эрсдэлийг өөрөө хариуцах ёстой (Иргэний хууль 343.1).
• Гэрээний нөхцөлийг тодорхой нотлоогүй тохиолдолд нэг талын санаачилгаар үнийг өөрчлөх нь үндэслэлгүй байна.
• Гэрээний дагуу үүрэг хүлээсэн этгээд үүргээ биелүүлээгүй тохиолдолд гэрээний дагуух эрхийг хүлээлгэн өгөх ёстой (Иргэний хууль 219.1, 232.6).