Орхон аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Эд хөрөнгө хөлслөх — орон сууцны гэрээ цуцлагдсан тул эзэмшлэлийн эрх алдсан, төлбөр буцаан олгох маргаан. Худалдан авагч нь орон сууцны үнийн үлдэгдэл төлөх үүргээ гэрээнд заасан хугацаанаас хойш олон жил зөрчиж, төлбөрийг хоцроосон тул худалдагч тал гэрээгээ цуцалж, орон сууцыг албадан чөлөөлүүлэх шаардлага гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй тул гэрээгээ цуцалж, орон сууцыг албадан чөлөөлүүлэх, орон сууцны үнэд төлсөн мөнгөн дүнг буцаан олгох, алданги нэхэмжлэх.
• Хариуцагч: Гэрээний үлдэгдэл төлбөрийг шүүх хянан шийдвэрлэх ажиллагаа эхлэх үеийн байдлаар бүрэн төлсөн тул гэрээ цуцлагдсан гэж үзэж, орон сууцны өмчлөгч байх эрхээ хадгалах, засварын зардал нэхэмжлэх.

Шийдвэр ба үндэслэл

Нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийг үндэслэлтэй, хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв. Хариуцагч нь орон суучны үнийн үлдэгдэл төлөх үүргээ гэрээнд заасан хугацаанаас хойш олон жил зөрчиж байсан тул худалдагч талд гэрээгээ цуцлах эрх үүссэн; хариуцагч нь гэрээний үлдэгдэл төлбөрийг хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаа эхлэх үеийн байдлаар төлсөн ч гэрээ цуцлагдсан тул орон сууцны өмчлөх эрхээ алдсан; гэрээ цуцлагдсан тул талууд гэрээ биелсэнээс олсон ашгийг харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 205.1), тиймээс нэхэмжлэгч тал төлүүлсэн орон суучны үнийн дүнг хариуцагчид буцаан олгох ёстой.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Талуудын аль нэг нь гэрээгээр хүлээсэн үүргээ зөрчсөн, нэмэлт хугацаг тогтоосон боловч үр дүн гараагүй бол нөгөө тал гэрээгээр татгалзах эрхтэй (Иргэний хууль 225.1).
• Өмчлөх эрх олж авч байгаа этгээд эд хөрөнгийн үнийг хугацаанд нь төлөөгүй байх үед өмчлөх эрхээ шилжүүлж байгаа этгээд гэрээгээрээ татгалзвал талууд өмнө нь шилжүүлсэн бүх зүйлээ харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 112.2).
• Хууль буюу гэрээнд заасны дагуу аль нэг тал нь гэрээгээр татгалзсан бол талууд гэрээний гүйцэтгэлийг биет байдлаар нь, түүнчлэн гэрээ биелсэнээс олсон ашгийг харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 205.1).