Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Зээлийн маргаан — зээлийн үүргийг гүйцэтгэхгүй байх, барьцаа хөрөнгийг албадан борлуулж үүргийг хангуулах. Нэхэмжлэгч банк бус санхүүгийн байгууллага нь хариуцагч нарт 60 сая төгрөгийн зээл олгосон боловч хариуцагч нар нь зээлийн төлбөрийг хугацаанд нь гүйцэтгээгүй байна. Үүний улмаас нэхэмжлэгч нь зээлийн үндсэн мөнгөн дүн, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү болон нотариатын зардлыг гаргуулж, барьцаалсан орон сууц болон тээврийн хэрэгслийг албадан борлуулж үүргийг хангуулах шаардлага гаргажээ.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлийн гэрээний дагуу зээлийн үндсэн мөнгөн дүн, хүү болон нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулж, барьцаа хөрөнгийг албадан борлуулж үүргийг хангуулах.
• Хариуцагч: Зээлийн үндсэн мөргөн дүн болон хүүгийн зарим хэсгийг хүлээн зөвшөөрөх боловч цар тахлын улмаас бизнесийн үйл ажиллагаа зогссон, барьцаа хөрөнгө болох тээврийн хэрэгслийг бусдад алдсан тул нэхэмжлэлийн шаардлагын бүрэн хэсгийг хүлээн зөвшөөрөхгүй.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, хариуцагч нараас нийт 99 сая орчим төгрөг гаргуулж, барьцаа хөрөнгийг албадан борлуулж үүргийг хангуулахыг шийдвэрлэв.

• Хариуцагч нар зээлийн гэрээний дагуу мөнгөн хөрөнгийг тодорхой хугацаатайгаар хүлээсэн үүргээ гүйцэтгэхээр тохиролцсон тул талуудын хооронд зээлийн гэрээний харилцаа үүссэн (Иргэний хууль 451.1).
• Хариуцагч нар зээлийн төлбөрийг хугацаанд нь гүйцэтгээгүй тул барьцаагаар хангагдсан үүргийг хууль буюу гэрээнд заасны дагуу гүйцэтгээгүй гэж үзнэ (Иргэний хууль 153.1).
• Үүрэг гүйцэтгэгч үүргээ зохих ёсоор гүйцэтгээгүй тул барьцаалагч нь барьцааны зүйлийн үнээс шаардлагаа хангуулах эрхтэй (Иргэний хууль 175.1).
• Нэхэмжлэгч нь зээл, банк бус санхүүгийн үйл ажиллагаа эрхлэх эрх бүхий этгээд тул фидуцийн гэрээ байгуулж, үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах өөр аргыг давхар хэрэглэсэн нь хууль зөрчөөгүй (Иргэний хууль 235).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зээлдэгч болон хамтран үүрэг гүйцэтгэгч нар нь гэрээний дагуу мөнгөн хөрөнгийг тодорхой хугацаатайгаар хүлээсэн тул талуудын хооронд зээлийн гэрээний харилцаа үүсжээ (Иргэний хууль 451.1).
• Хариуцагч нар зээлийн төлбөрийг хугацаанд нь гүйцэтгэхгүй байсан тул барьцаагаар хангагдсан үүргийг зохих ёсоор гүйцэтгээгүй гэж үзнэ (Иргэний хууль 153.1).
• Үүрэг гүйцэтгэгч үүргээ зохих ёсоор гүйцэтгээгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгийг шүүхийн шийдвэрийн дагуу албадан худалдана (Иргэний хууль 175.1).