Завхан аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Мөнгөн зээл болон гэрээний хүчин төгөлдөр бус байдлын маргаан. Нэхэмжлэгч нь хариуцагч нарт шатахуун, барилгын материал болон бусад зардлын төлбөр болон мөнгөн зээл олгосон гэж үзэн, орон сууц бэлэглэлийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус тооцуулах болон мөнгөн дүнг гаргуулж авах шаардлага гаргасан. Хариуцагч нар нь өмнө нь төлбөр зариг төлсөн, мөн нэхэмжлэгчтэй хамтран ажиллаж байсан гэх үндэслэлээр сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлага гаргасан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч нар нь барилгын материал, тээврийн зардал болон бусад зардлын мөнгөн дүнг төлөөгүй тул орон сууц бэлэглэлийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус тооцуулах, мөнгөн дүнг гаргуулж авах шаардлага гаргасан.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэгчээс мөнгө авсан нь үнэн боловч зарим зардлыг төлсөн, мөн мөнгөний төлбөрийг өөр хэлбэрээр (доллар) өгсөн тул нэхэмжлэлийн шаардлага хүчин төгөлдөр бус, мөн зээлийн гэрээ хүчин төгөлдөр бус гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн үндсэн шаардлагын зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож, хариуцагч нараас нийт 132 сая орчим төгрөгийг нэхэмжлэгчид олгохыг шийдсэн.

• Хариуцагч нар нь нэхэмжлэгчийн заасан зардлын мөнгөн дүнг төлөөгүй тул хариуцагч нарт хамаарах мөнгөн дүнг гаргуулж олгох (Иргэний хууль 79.1, 222.5, 281.1, 282.3).
• Хариуцагч нар нь нэхэмжлэгчийн өмнө өгсөн мөнгөн дүнг төлсөн баримт байгаа тул нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Бэлэглэлийн гэрээ нь харилцангийн талуудын зөвлөлдөх бус, мөн гэрээний нөхцөл ханаагүй тул хүчин төгөлдөр бус (Иргэний хууль 56.1.2).
• Зээлийн гэрээний нөхцөл ханаагүй тул сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон (Иргэний хууль 57.1).
• Хариуцагч нар нь нэхэмжлэгчид монгол гэр ашигласны төлбөр болон гэр буцаан авах шаардлагыг ханаагүй тул сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон (Иргэний хууль 318.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээний нөхцөл ханаагүй эсвэл гэрээний талууд гэрээний үүрэг биелүүлээгүй тохиолдолд гэрээг хүчин төгөлдөр бус тооцох (Иргэний хууль 56.1.2).
• Мөнгөн зээл болон төлбөрийн үүрэг биелээгүй байх нь мөнгөн дүнг гаргуулж авах үндэслэл болно (Иргэний хууль 79.1).
• Гэрээний талууд нэхэмжлэлийн шаардлагыг ханаагүй, эсрэгээр төлбөр төлсөн баримт илэрвэл сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгох (Иргэний хууль 318.1).