Үйл явдал
Банкны зээлийн маргаан — зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэл, барьцаа хөрөнгөөр үүрэг хангуулах, гэрээг хугацаанаас өмнө цуцлах, зээлийн шимтгэл гаргуулах тухай. Хамтран үүрэг гүйцэтгэгч нартай байгуулсан хэд хэдэн зээлийн гэрээ, барьцааны гэрээний дагуу зээлдэгч нар төлбөрөө хугацаанд нь төлөөгүй, зээлийн төлөлтүүд удаан хугацаагаар хугацаа хэтэрсэн. Банк зээл буцаан дуудах мэдэгдэл өгсөн боловч төлбөр барагдуулагдаагүй тул шүүхэд нэхэмжлэл гаргаж, нэг хариуцагч нь банкны суутган авсан шимтгэлийг эс зөвшөөрч сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.
Талуудын байр суурь
- Нэхэмжлэгч: Зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгээгүй дүн, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг хамтран үүрэг гүйцэтгэгч нарт хуваарилан гаргуулах, зээлийн гэрээг хугацаанаас өмнө цуцлах, төлбөр барагдуулаагүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахыг шаардсан. Үндэслэл нь зээлдэгч нар гэрээний төлбөрийн хуваарийг зөрчиж, зээлийн төлөлтүүд хугацаа хэтэрсэн явдал.
- Хариуцагч: Зээлийг хамтран зээлсэн бөгөөд гэрээний төлбөрийг бүхэлд нь зөвхөн нэг хариуцагчаас шаардаж байгааг хүлээн зөвшөөрөхгүй гэж эсэргүүцсэн; нэг хариуцагч банкны зээл олгохдоо суутган авсан шимтгэлийг үндэслэлгүй гэж үзэн сөрөг нэхэмжлэлээр гаргуулахыг шаардсан.
Шийдвэр ба үндэслэл
Шүүх нэхэмжлэлийг хэсэгчлэн хангаж, зээлийн гэрээг хугацаанаас өмнө цуцалж, хариуцагч нараас үүргийн дүнг хуваарилан гаргуулж, үлдсэн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож, сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. Зээлдэгч нар гэрээний төлбөрийн хуваарийг удаан хугацаагаар зөрчиж, зээлийн төлөлтүүд хугацаа хэтэрсэн байсан тул шүүх зээлийн гэрээний цуцлалт, үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах үндэслэлтэй гэж үзсэн (Иргэний хууль 225.1, 223.2, 224.2, 451.1, 452.1). Үүргийн дүнг бүхэлд нь нэг хариуцагчаас бус, гэрээг хамтран байгуулсан хамтран үүрэг гүйцэтгэгч нарт хуваарилан гаргуулсан нь хамтран үүрэг гүйцэтгэгчийн хариуцлагын хуваарилалтад нийцүүлсэн. Харин банк зээл олгохдоо шимтгэл суутган авахыг зээлдэгч гэрээгээр хүлээн зөвшөөрч гарын үсэг зурсан, шимтгэлийн хэмжээ олгосон зээлийн дүнтий 1 хувь байхаар тохиролцсон байсан тул шүүх уг суутгалтыг үйл ажиллагааны зардалд тохирсон, зээлдэгчийн зөвшөөрлийн үндсэн дээр хийгдсэн гэж үзэж, сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон (Банк, эрх бүхий хуулийн этгээдийн мөнгөн хадгаламж, мөнгөн хөрөнгийн шилжүүлэг, зээлийн үйл ажиллагааны тухай хууль 6.5). Үүрэг сайн дураараа биелэгдэхгүй тохиолдолд барьцааны зүйлүүдийг албадан дуудлага худалдаанд оруулж, үнийн дүнгээс үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахаар шийдвэрлэсэн (Иргэний хууль 153.1).
Хууль зүйн гол дүгнэлт
- Зээлдэгч гэрээний төлбөрийн хуваарийг удаан хугацаагаар зөрчиж, зээлийн төлөлтүүд хугацаа хэтэрсэн байсан тул зээлдүүлэгч зээлийн гэрээг хугацаанаас өмнө цуцалж, үүргийн гүйцэтгэлийг шаардах эрхтэй гэж үзнэ (Иргэний хууль 225.1, 451.1).
- Хамтран үүрэг гүйцэтгэгч нар нэг зээлийн гэрээг хамтран байгуулсан тул үүргийн дүнг зөвхөн нэг хариуцагчаас бус, хамтран үүрэг гүйцэтгэгч нарт хуваарилан гаргуулна.
- Зээлдэгч зээл олгох шимтгэлийг гэрээгээр хүлээн зөвшөөрч гарын үсэг зурсан, шимтгэлийн хэмжээ урьдчилан тохиролцсон байсан тул банкны суутгалт нь зээлдэгчийн зөвшөөрлийн үндсэн дээр хийгдсэн үйл ажиллагааны зардал гэж үзэж, буцаан гаргуулах үндэслэлгүй (Банк, эрх бүхий хуулийн этгээдийн мөнгөн хадгаламж, мөнгөн хөрөнгийн шилжүүлэг, зээлийн үйл ажиллагааны тухай хууль 6.5).