Дорноговь аймгийн Замын-Үүд сум дахь сум дундын шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Эд хөрөнгө худалдах-худалдан авах гэрээний үйлчлэлээ хангах, гэрээ цуцлахтай холбоотой маргаан. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчид чиргүүлээ зарсан, мөн мөнгөө буцаахгүй байгаа гэж үзэн төлбөрийн зарим хэсгийг гаргуулж авахыг шаардсан. Хариуцагч нь чиргүүл нь доголдолтой байсан тул гэрээг цуцалж, үлдэгдэл төлбөрийг өгөхөөр тохирсон боловч нэхэмжлэгч чиргүүлийг буцаахгүй байгаа гэж маргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч нь чиргүүлийг ашиглан эвдрэл гэмтэл учруулсан, мөн мөнгөний зарим хэсгийг буцаахгүй байгаа тул ойролцоогоор 20 сая төгрөгийн төлбөрийг гаргуулж авахыг шаардсан.
• Хариуцагч: Талууд гэрээний үйлчлэлээс татгалзаж, авсан мөнгөө буцаахаар тохирсон тул нэхэмжлэгч чиргүүлийг буцаан өгөх ёстой, харин хариуцагч нэхэмжлэгчид үлдэгдэл 5 сая төгрөгийг өгөх ёстой гэж үзэн сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэгчийг хэрэгсэхгүй болгож, хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг хангаж шийдвэрлэв. Талууд гэрээний үйлчлэлээс харилцан татгалзсан нь батлагдсан тул Иргэний хууль 205.1-д заасны дагуу гэрээний зүйл болох чиргүүлийг нэхэмжлэгч буцаан олгох ёстой, учир нь талууд гэрээний гүйцэтгэлийг биет байдлаар харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй. Нэхэмжлэгч нь чиргүүл ямар байсан, ямар эвдрэл учруулсан талаар нотлох баримт ирүүлээгүй тул чиргүүлийн үнийн зөрүүг мөнгөөр гаргуулж авах шаардлага нь үндэслэлгүй болсон. Мөн хариуцагч нь чиргүүл доголдолтой байсан тул гэрээг цуцлах эрхтэй байсан тул Иргэний хууль 256.3-т заасны дагуу гэрээг цуцалж, талууд авсан зүйлээ харилцан буцаах ёстой. Иймд нэхэмжлэгч чиргүүлийг буцаан олгож, хариуцагч үлдэгдэл 5 сая төгрөгийг нэхэмжлэгчид өгөх ёстой гэж үзэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Талууд гэрээний үйлчлэлээс татгалзсан тохиолдолд гэрээний зүйл болон авсан мөнгөний үлдэгдлийг биет байдлаар харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 205.1).
• Гол эд хөрөнгө доголдолтой байсан тохиолдолд гэрээг бүхэлд нь цуцлах эрхтэй (Иргэний хууль 256.3).
• Иргэний хэрэгт оролцогч нь өөрийн шаардлага, татгалзлын үндэслэл болох нотлох баримтыг өөрөө цуглуулж, шүүхэд гаргаж өгөх үүрэгтэй (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 25.2.2, 38.1).