Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

Үйл явдал

Тээврийн хэрэгсэл арилжаалах гэрээний үүрэг биелээгүйгээс үүссэн маргаан иргэдийн хоорондын иргэний эрх зүйн харилцаа юу эсвэл залилгын гэмт хэрэг мөн эсэх тухай асуудал. Шүүгдэгч нь гэр бүлийн дундын өмч болох тээврийн хэрэгслийг хохирогчтой солилцох гэрээ байгуулсан боловч уг тээврийн хэрэгсэл нь банк бус санхүүгийн байгууллагын барьцаанд байгаа байдлыг хохирогчид нууж, түүний өмч болох өөр нэг тээврийн хэрэгсэл болон мөнгийг авсан гэж буруутгагдсан.

Талуудын байр суурь

• Шүүгдэгч: Үйлдэл нь иргэд хоорондын арилжааны гэрээний биелэлтийн асуудал тул гэмт хэрэг биш гэж үзсэн.
• Прокурор: Шүүгдэгч нь тээврийн хэрэгслийн барьцаатай байдлыг нууж, бодит байдлыг төөрөгдөлд оруулсан тул залилсан гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан болон давж заалдах шатны шүүхүүд шүүгдэгчийг торгох ял оноосон. Хяналтын шатны шүүх анхан болон давж заалдах шатны шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг гэмт хэргийн шинжгүй гэж үзэн шүүгдэгчийг цагаатгасан. Учир нь хохирогч болон гэрчүүдийн мэдүүлэгт зөрүү байгаа бөгөөд гэрээний талуудын мэдүүлгийг тодруулах, нэмэлт мөрдөн шалгах ажиллагаа хийгдээгүй тул хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаа нэг талыг барьсан байна. Мөн тээврийн хэрэгслийн барьцаатай байдлыг хохирогч мэдэх боломжтой байсан тул хуурч мэхлэх үйлдэл тогтоогдоогүй, энэ нь гэрээний эрсдэл тул залилан мэхлэх гэмт хэрэг биш гэж дүгнэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээний харилцаа нь иргэний хууль тогтоомжийн дагуу үүсч, гэрээний биелэлтийн талаар мэдээлэл солилцож, харилцан гомдлын шаардлага гаргасны эцэст үүссэн маргаан нь залилан мэхлэх гэмт хэрэг биш (Тогтоол 51)
• Залилан мэхлэх гэмт хэргийн объектив тал болох хуурч мэхлэх, итгэл эвдэх идэвхтэй үйлдэл илрээгүй бол гэмт хэрэгт тооцохгүй (Тогтоол 51)
• Мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад гол оролцогч талуудын мэдүүлгийн зөрүүг тодруулахгүй, нэмэлт ажиллагаа хийхгүй байсан нь хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг нэг талыг барьсан болгож байгаа тул гэм буруу тогтоох үндэслэлгүй (ЭХХШтХ 16.15, 16.3)