Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Д.С нь эхнэрээ зодож, эрүүл мэндэд нь хохирол учруулсан хэргийг өөрт ашигтай шийдвэрлүүлэх зорилгоор Д.Б-ээр дамжуулан цагдаагийн албан хаагч Г.Д, Т.Б нарт нийт 15,000,000 төгрөгийн хахууль өгсөн. Г.Д нь нотлох баримтыг устгаж, хахууль авсан бөгөөд Т.Б нь нөлөөгөө ашиглан нотлох баримтыг устгуулахад хатгаж, хахууль авч, хахууль өгөхөд оролцсон. Мөн Д.Б нь Д.С-ээс авсан мөнгөнөөс 5,000,000 төгрөгийг залилсан.
• Нэхэмжлэгч: Нийслэлийн прокурорын газрын ерөнхий прокурорын орлогч А.Энхжаргал нь давж заалдах шатны шүүх Д.С, Г.Д нарын ялыг хөнгөрүүлж, Т.Б-д холбогдох Эрүүгийн хуулийн 21.1.2-т заасан хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон нь Эрүүгийн хуулийг буруу хэрэглэсэн, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг ноцтой зөрчсөн тул магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээхийг хүссэн.
• Хариуцагч:
  • Г.Д-ын өмгөөлөгч Н.Цэцэгмаа: "Нотлох баримт устгах" гэмт хэргийн цаг хугацаа, арга нь тогтоогдоогүй, уг үйлдлийг хахууль авах гэмт хэргийн арга хэмээн үзэж, нэг л гэмт хэрэгт тооцох, мөн хорихоос өөр төрлийн ял оногдуулахыг хүссэн.
  • Т.Б-ны өмгөөлөгч Х.Мөнгөнсүх: Давж заалдах шатны шүүх Д.С, Г.Д нарын ялыг хөнгөрүүлсэн атал Т.Б-д хорих ял оногдуулсан нь шударга ёсны зарчимд нийцэхгүй, тэгш эрхийг зөрчсөн, мөн гэмт хэргийн хамтран оролцох хэлбэрийг буруу журамласан тул шийдвэрийг хянуулахыг хүссэн.
  • Т.Б-ны өмгөөлөгч П.Одонтунгалаг: Т.Б-д хахууль авах, өгөх гэмт хэрэгт хариуцлага хүлээлгэсэн нь Эрүүгийн хуулийг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн, түүнийг зуучлагчийн үүрэг гүйцэтгэсэн тул хахууль өгөх гэмт хэрэгт хамтран оролцсон гэж үзэх ёстой гэсэн.
  • Т.Б-ны өмгөөлөгч Б.Бат-Ерөөлт, Д.Батбаяр: Т.Б нь хахууль өгсөн гэх үйлдэлдээ хууль бус ашиг сонирхлоо гүйцэлдүүлэх зорилгоор мөнгө амлаагүй, тийм баримт байхгүй тул хахууль өгсөн гэх үйлдлийг хэрэгсэхгүй болгохыг хүссэн.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2021-12-03, Дугаар: 668
• Шийдвэр: Д.С, Д.Б, Г.Д, Т.Б нарыг гэм буруутайд тооцож, Д.С-г 3 жил, Г.Д-г 4 жил, Т.Б-г 4 жил хорих ял, Д.Б-г 14,000,000 төгрөгөөр торгох ял тус тус оногдуулж, нийтийн албанд томилогдох эрхийг 5 жилийн хугацаагаар хассан. Д.Б-д холбогдох залилах, хахууль авах хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Эрүүгийн хуулийн 22.5.1 (Д.С, Д.Б), 21.1.2, 22.4.4 (Г.Д), 21.1.2, 22.4.4, 22.5.2 (Т.Б) болон Эрүүгийн хуулийн 6.8.2.4, 5.6.3, 5.6.4, 5.3.4, 5.3.5, 6.10.1, 6.10.2, 5.7.3, 7.5.4, 7.5.5.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2022-02-08, Дугаар: 129
• Гомдлол гаргагч: Шүүгдэгчид болон тэдгээрийн өмгөөлөгчид
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг өөрчлүүлэх, ялыг хөнгөрүүлэх.
• Шийдвэр: Т.Б-д холбогдох Эрүүгийн хуулийн 21.1.2-т заасан хэргийг хэрэгсэхгүй болгож, Д.С-ийн хорих ялыг 3 жилээс 6 сар, Г.Д-ын хорих ялыг 3 жилээс 2 жил болгон тус тус хөнгөрүүлж, Т.Б, Г.Д нарын биечлэн эдлэх ялыг нийтийн албанд томилогдох эрхийг 5 жилийн хугацаагаар хасаж, нийт 3 жилийн хорих ялаар өөрчилсөн. Шийтгэх тогтоолын бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.
• Үндэслэл: Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 34.19.1.1, 39.10.3. Шүүгдэгч Д.С, Г.Д нарын хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, гэмшсэн байдлыг харгалзсан.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2022-04-06, Дугаар: 210/МА2022/00515
• Гомдлол гаргагч: Нийслэлийн прокурорын газрын ерөнхий прокурорын орлогч А.Энхжаргал, шүүгдэгч Г.Д-ын өмгөөлөгч Н.Цэцэгмаа, шүүгдэгч Т.Б-ны өмгөөлөгч Х.Мөнгөнсүх, П.Одонтунгалаг, Б.Бат-Ерөөлт, Д.Батбаяр
• Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүх Эрүүгийн хуулийг буруу хэрэглэж, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг ноцтой зөрчсөн, ялыг үндэслэлгүйгээр хөнгөрүүлсэн, эсхүл зүйлчлэлийг буруу хийсэн.
• Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалын Д.С, Г.Д нарт холбогдох бүх заалтыг хүчингүй болгож, Т.Б-д оногдуулсан нийтийн албанд томилогдох эрхийг хасах ялыг 5 жилээс 8 жил болгон өөрчилж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Анхан шатны шүүх Т.Б-д холбогдох Эрүүгийн хуулийн 22.4.4, 22.5.2-т заасан нэмэгдэл ялуудыг нэгтгэхдээ нийтийн албанд томилогдох эрхийг хасах ялын дээд хэмжээ болох 8 жилээс хэтрүүлэлгүй шийдвэрлэх ёстой байсан боловч тооцооллын шинжтэй алдаа гаргаж, 5 жилээр тогтоосон нь Эрүүгийн хуулийн 5.7.1-ийг буруу хэрэглэсэн.
• Давж заалдах шатны шүүх Д.С, Г.Д нарын ялыг хөнгөрүүлэхдээ Эрүүгийн хуулийн 6.5.3-т заасан "онцгой нөхцөл байдал"-д хамаарахгүй үндэслэлээр ялыг хөнгөрүүлсэн нь Эрүүгийн хуулийг буруу хэрэглэсэн. "Онцгой нөхцөл байдал" гэдэгт зөвхөн ял шийтгүүлж буй этгээдийн биеийн эрүүл мэнд, нас, хөгжлийн бэрхшээл зэрэг хувийн байдалтай холбоотой хүчин зүйлийг хамааруулна.
• Прокурорын эсэргүүцэл болон өмгөөлөгч нарын гомдлууд нь зарим хэсэгтээ үндэслэлгүй байна. Тухайлбал, Г.Д-ын гэмт хэрэгт хэд хэдэн ял оногдуулсан гэх гомдлын тухайд Эрүүгийн хуулийн 2.2.4-т зааснаар "энэ хуулийн тусгай ангид заасан хэд хэдэн гэмт хэргийн шинжийг нэг удаагийн үйлдэл, эс үйлдэхүйгээр хангасан байвал хэд хэдэн гэмт хэрэг үйлдсэнд тооцно" гэсэн нь хуульд нийцнэ.
• Шүүгдэгч Т.Б-д холбогдох нотлох баримтыг устгах хэргийг давж заалдах шатны шүүх "гэмт хэргийн шинжгүй" үндэслэлээр хэрэгсэхгүй болгосон нь хууль зөрчөөгүй.
• Анхан шатны шүүх Д.Б-д холбогдох залилах, хахууль авах гэмт хэргүүдийг Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 34.19.1.1-д зааснаар хэрэгсэхгүй болгосон нь хууль зөрчөөгүй.
• Анхан шатны шүүх хэргийн бүрдэл, нотлогдсон байдал, зүйлчлэл, шүүгдэгчдийн гэм буруу, тэдгээрт оногдуулах ялын төрөл, хэмжээний талаар хийсэн дүгнэлт нь хуульд нийцсэн.
• Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.8.1.1, 40.8.1.2, 40.8.1.4-ийг удирдлага болгосон.