Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

Үйл явдал

Аргагүй хамгаалалтын нөхцөл байдалд хүний биед гэмтэл учруулсан хэрэгт хууль зүйн дүгнэлт хийхэд маргасан. Хохирогч согтууруулах ундааны нөлөөнд байхдаа гэр бүлийнхэндээ хүч хэрэглэж, шүүгдэгчийг цохиж унагасан ч аюултай халдлага нь зогсоогүй, дахин довтолгоо үргэлжлүүлэх аюултай байсан тул шүүгдэгч хариу үйлдэл хийж гэмтэл учруулсан.

Талуудын байр суурь

• Шүүгдэгч: Хохирогчийн аюултай халдлагаас өөрийгөө болон бусдыг хамгаалах зорилгоор хариу цохилт өгсөн бөгөөд энэ нь аргагүй хамгаалалтын үйлдэл тул хэргийг хэрэгсэхгүй болгож, цагаатгахыг хүссэн.
• Прокурор: Шүүгдэгч хуульд заасан гэмт хэрэг үйлдсэн, хохирогчид хүнд гэмтэл учруулсан тул ял шийтгэл оногдуулах шаардлагатай гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Доод шатны шүүх шүүгдэгчийг гэм буруутайд тооцож, ял шийтгэл оноосон. Улсын дээд шүүх доод шатны шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг хэрэгсэхгүй болгон шүүгдэгчийг цагаатгасан. Учир нь доод шатны шүүх хохирогчийн үргэлжлүүлэн хийж буй аюултай халдлагыг тооцолгүй, шүүгдэгчийн үйлдлийг зөвхөн гэмт хэрэг гэж үзсэн нь Эрүүгийн хуулийн аргагүй хамгаалалтын тухай заалтыг буруу тайлбарласан байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хүний амь, эрүүл мэндэд аюултай халдлага бодитой үүссэн, дуусаагүй нөхцөлд халдагчийн эсрэг хийсэн хариу үйлдэл нь аргагүй хамгаалалтын үйлдэл болж, гэмт хэргийн бүрдэл хангагддаггүй (Эрүүгийн хууль 40.1).
• Халдагч аюулаа үргэлжлүүлэх зан үйл гаргаж, довтолгоо зогсоогүй үед хамгаалагч аюулыг таслан зогсоох үүднээс хариу үйлдэл хийсэн бол энэ нь аргагүй хамгаалалтын нөхцөлд хийгдсэн гэж үзнэ (Эрүүгийн хууль 40.1).
• Хэргийг хэрэгсэхгүй болгох үндэслэл нь гэмт хэргийн шинжгүй үйлдэл хийснийг тогтоосон бөгөөд ийм тохиолдолд шүүгдэгчийг цагаатгах, урьд авсан таслан сэргийлэх арга хэмжээг хүчингүй болгох ёстой (Эрүүгийн байцаан шийтгэх хууль 24.1.1, 208.1.1).