Тогтоол №3186

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Ц.Б нь 2016 оны 5-р сарын 4-нд Дархан-Уул аймгийн Хонгор суманд Замын хөдөлгөөний дүрмийн 9.1 (хурд хэтрүүлсэн), 8.2 (эсрэг урсгал сөрсөн) заалтуудыг зөрчсөнөөс зам тээврийн осол гаргасан. Улмаар олон иргэний биед хүнд, хүндэвтэр, хөнгөн гэмтэл, эд хөрөнгийн хохирол учруулсан. Прокурор Эрүүгийн хуулийн 215.2-т зааснаар яллах дүгнэлт үйлдсэн. Хэргийн гол маргаан нь хохирогчдод учирсан гэм хорыг зөвхөн Ц.Б үү, эсхүл түүний үйлчилгээ үзүүлж байсан "ББ-Од" ХХК хариуцах эсэхэд төвлөрсөн.

АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүх Ц.Б-ыг гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, Эрүүгийн хуулийн 215.2-т зааснаар тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхийг 3 жилийн хугацаагаар хасаж, 5 сарын хугацаагаар баривчлах ялаар шийтгэсэн. Иргэний хуулийн 497.1, 505.1-д заасны дагуу хохирогч нарт учирсан гэм хорыг Ц.Б-аас гаргуулахаар шийдвэрлэж, Иргэний хуулийн 497.2-т үндэслэн "ББ-Од" ХХК-ийг иргэний хариуцлагаас чөлөөлсөн.

ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хохирогчийн өмгөөлөгчид "ББ-Од" ХХК-ийг Ц.Б-ын ажил олгогч (Иргэний хуулийн 498.2) болон тээврийн хэрэгслийн өмчлөгчийн (499.4) хувиар гэм хорыг хариуцах ёстой байхад анхан шатны шүүх буруу чөлөөлсөн гэж гомдол гаргасан. Иргэний хариуцагчийн өмгөөлөгчид Ц.Б- нь компанийн ажилтан биш, осол нь жолоочийн дүрмийн зөрчлөөс үүссэн, тээврийн хэрэгслийн техник ашиглалтын гэмтлээс гараагүй тул "ББ-Од" ХХК-ийг хариуцлагаас чөлөөлсөн нь хууль ёсны гэж маргасан. Прокурор анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээхийг дэмжсэн.

ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх Ц.Б- нь замын хөдөлгөөний дүрмийг зөрчсөнөөс зам тээврийн осол үүсгэсэн нь нотлогдсон тул анхан шатны шүүхийн гэм буруугийн дүгнэлтийг зөв гэж үзсэн. Гэм хорын хариуцлагын хувьд, зам тээврийн осол нь тээврийн хэрэгслийн техник, ашиглалтын буруугаас бус, харин жолоочийн Замын хөдөлгөөний дүрмийн зөрчилтэй үйл ажиллагаанаас үүдэлтэй болох нь шинжээчийн дүгнэлт болон бусад нотлох баримтаар батлагдсан. Ц.Б нь "ББ-Од" ХХК-тай хөдөлмөрийн гэрээгүй, тус компанид албан тушаал эрхэлдэггүй, харин өөрийн эзэмшлийн тээврийн хэрэгслийг компанийн нэр дээр бүртгүүлсэн ч өөрөө эзэмшиж, ашиглан гэрээний дагуу зорчигч тээврийн үйлчилгээ үзүүлж байсан нь тогтоогдсон. Иймд Иргэний хуулийн 498.2 (ажил олгогчийн хариуцлага), 499.4 (тээврийн хэрэгслийн эзэмшигчийн хариуцлага)-т зааснаар "ББ-Од" ХХК-ийг гэм хор хариуцах үндэслэлгүй гэж үзэв. Анхан шатны шүүх гэм хорын хохирлыг Ц.Б-аас гаргуулахаар шийдвэрлэсэн нь хууль зөрчөөгүй хэмээн давж заалдах гомдлуудыг хэрэгсэхгүй болгож, шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээсэн.