Дорнод аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Бусдын олон тооны малыг бүлэглэн, машин механизм ашиглан хулгайлсан хэргийн ял оногдуулсан шийдвэрийн хувьд шүүх хуралдааныг завсарлуулах эрх болон ял хөнгөрүүлэх зохицуулалтыг хэрэглэх асуудлаар маргаан үүссэн. Шүүгдэгчид хэргийн зүйлчлэл, гэм бурууг хүлээн зөвшөөрсөн боловч хохирлыг бүрэн барагдуулахын тулд шүүх хуралдааныг ажлын 5 хоногоор завсарлуулах хүсэлт гаргасан боловч шүүх түүнийг хангахгүйгээр шууд хуралдааныг үргэлжлүүлэн явуулж, хориг ял оноосон байна.

Талуудын байр суурь

• Шүүгдэгч: Шүүх хуралдааныг завсарлуулах эрхтэй байсан тул хохирлыг бүрэн төлж барагдуулах боломж олгогдоогүй нь ял оногдуулсан шийдвэрт нөлөөлсөн гэж үзэн, ялыг хөнгөрүүлэхийг шаардсан.
• Прокурор: Шүүгдэгч нарыг бүлэглэн, машин механизм ашиглан бусдын олон тооны малыг хулгайлсан гэм буруутайд тооцож, Эрүүгийн хууль 17.12.2.1, 17.12.2.2, 17.12.2.4 зааснаар яллах дүгнэлт гаргасан.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх шүүгдэгч нарыг хориг ял оногдуулж, хохирлыг нөхөн төлүүлэх шийдвэр гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээсэн; учир нь шүүх хуралдааныг завсарлуулах эсэх нь шүүхийн эрх мэдэлд хамаарах асуудал бөгөөд шүүгдэгч нарын хохирлыг хэрхэн барагдуулах талаар тодруулсны үндсэн дээр завсарлуулахгүйгээр хуралдааныг үргэлжлүүлсэн нь Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг зөрчөөгүй тул шүүгдэгч нарын гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, нийгмийн аюулын шинж чанар, хохирол, хор уршигт тохирсон ял оногдуулсан байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Шүүгдэгчийн хохирлыг нөхөн төлөх талаарх санал, хүсэлтийг үндэслэн шүүх хуралдааныг завсарлуулж болно боловч энэ нь шүүх заавал хэрэглэх ёстой үүрэг биш, шүүхийн эрх мэдэлд хамаарах шийдвэр юм (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 34.1).
• Хохирогчийн хохирлыг нөхөн төлөх хүсэлт гаргасан ч шүүх хуралдааныг завсарлуулахгүйгээр хуралдааныг үргэлжлүүлэн явуулж ял оноосон нь хууль зүйн зохицуулалтыг зөрчсөн гэж үзэх үндэслэлгүй тул шүүх хуралдааныг завсарлуулах хугацааг ажлын 5 өдрөөс хэтрүүлээгүй байна (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 34.1).
• Тусгай ангийн хорих ялын доод болон дээд хэмжээний зохицуулалт нь хохирлыг нөхөн төлсөн тохиолдолд ялыг хязгаарлах зорилготой бөгөөд шүүх нь эрх мэдлийнхээ хүрээнд хөнгөрүүлэх эсэхээ шийдвэрлэх эрхтэй (Эрүүгийн хууль 17.12).