Ховд аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг прокурорт буцаах шаардлагатай эсэх, мөн шүүх хуралдааны явцад нотлох баримт цуглуулах, үнэлгээ тогтоох ажиллагааг нөхөн гүйцэтгэх боломжтой эсэх талаарх эрх зүйн маргаан үүсэв. Яллагдагч нь хохирогчдоос малын арьс нийлүүлж өгнө гэж хуурч, ойролцоогоор 600 мянган төгрөг авсан гэх үндэслэлээр залилсан гэж яллагдаж байв. Анхан шатны шүүх хэргийн явцад авсан мэдүүлэг болон эд мөрийн үнэлгээг тодорхойлоогүй тул хэргийг прокурорт буцаах захирамж гаргасан байна.

Талуудын байр суурь

• Прокурор: Шүүгчийн захирамж үндэслэлгүй тул хүчингүй болгох шаардлагатай; учир нь яллагдагчийн малын А дансны лавлагаа болон мэдүүлгээр түүнд хэмжээний мал байгаа эсэх нь тогтоогдсон тул үнэлгээ хийлгэх шаардлагагүй, мөн үнэлгээ тогтоох ажиллагааг шүүхийн шатанд нөхөн гүйцэтгэх боломжтой.
• Анхан шатны шүүх: Хэргийг прокурорт буцаах шаардлагатай; учир нь яллагдагч өөрийн эзэмшлийн малаас арьс бэлтгэж өгөх боломжтой байсан эсэх болон авсан мөнгөөр тухайн үеийн зах зээлийн ханшаар хэдэн ширхэг арьс худалдан авах боломжтой байсныг шинжээгээр тогтоохгүй бол эргэлзээтэй.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх хэргийг прокурорт буцаах захирамж гаргасан бол давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн захирамжийг хүчингүй болгосон. Учир нь яллагдагч өөрийн эзэмшлийн малаас арьс бэлтгэж өгөх боломжтой байсан эсэх тухай мэдээлэл мөрдөн байцаалтын болон шүүх хуралдааны явцад өгсөн мэдүүлгүүдэд агуулагдаагүй байсан тул шүүх үүнийг тогтоох шаардлагагүй; мөн эд хөрөнгийн үнэлгээ тогтоох ажиллагааг шүүх хуралдааны явцад шинжээгээр гүйцэтгэх боломжтой тул хэргийг буцаах үндэслэлгүй байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хэргийн явцад эд зүйл, хөрөнгийн үнэлгээ тогтоох эсвэл тусгай мэдлэг шаардлагатай ажиллагааг шүүх, прокурор, мөрдөгч шийдвэр гаргаж шинжилгээ хийлгэх боломжтой тул мөрдөн шалгах ажиллагааны үйлдэл бүрийг шүүх хуралдааны явцад нөхөн гүйцэтгэх боломжгүй гэж үзэх ёсгүй (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 27.1).
• Шүүх хуралдааны явцад гэрчийг оролцуулан мэдүүлэг авч, тодруулга хийх боломжтой тул яллагдагчийн хувийн байдал болон эд хөрөнгийн хамаарлыг тогтоох асуудлыг шүүх хуралдааны явцад шийдвэрлэх боломжтой (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 33.1).
• Мөрдөн шалгах ажиллагааны үйлдэл нь зөвхөн мөрдөн байцаалтын явцад явуулагдах ёстой боловч нотлох баримт цуглуулах, үнэлэх, шалгах зэрэг ажиллагааг шүүхийн шатанд гүйцэтгэх боломжтой (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 27.1).