Говьсүмбэр аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирлын хэмжээг тогтоох үнэлгээний тайлангийн хүлээн зөвшөөрөгч болох хуулийн этгээдийг сонгох, мөрдөн шалгах ажиллагааны журмын дагуу тогтоосон баримтыг хэрэглэх асуудал. Жолооч тээврийн хэрэгслээр урсгал сөрөх замаар зорчих дүрэм зөрчсөн улмаас зам тээврийн осол гарган, хохирогчдын амь нас, эрүүл мэндэд хүнд хөсөөтэй хохирол учруулсан байна. Иргэний нэхэмжлэгч нь анхан шатны шүүхээс тогтоосон хохирлын хэмжээг хэт бага гэж үзэн, өөрийн ажил хэргийн харилцаатай этгээдээс дахин үнэлгээ хийлгүүлсэн тайлан гаргаж, түүнийг үндэслэн хохирлыг нэмэгдүүлэх хүсэлт гаргасан юм.

Талуудын байр суурь

• Шүүгдэгч: Гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн тул засаг үйл ажиллагааг хязгаарлах ял оногдуулсныг зөвшөе.
• Иргэний нэхэмжлэгч: Анхан шатны шүүхээс тогтоосон автомашины эвдрэл, хохирлын үнэлгээг дутуу үнэлсэн тул өөр үнэлгээний тайланг үндэслэн хохирлыг нэмэгдүүлэх ёстой гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх шүүгдэгчийг жолоодох эрхийг хасаж, хохирлыг нэхэмжлэхээр шийтгэх тогтоол гаргасан бөгөөд давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон. Иргэний нэхэмжлэгч мөрдөн шалгах ажиллагааны журмаас гадуур өөрийн ажил хэргийн харилцаатай этгээдээс үнэлгээ хийлгүүлсэн тул түүнийг үндэслэн хохирлыг нэмэгдүүлэх хүсэлтийг хүлээн авах боломжгүй гэж дүгнэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Мөрдөгч, прокурор нь мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад тусгай мэдлэг шаардлагатай асуудлыг тогтоохдоо хуульд заасан үндэслэл, журмын дагуу шинжээч томилон, нотлох баримт цуглуулж, шалгах ёстой тул анхан шатны шүүхээс мөрдөн шалгах ажиллагааны журмаар тогтоосон үнэлгээг үндэслэн шийдвэр гаргасан нь хууль хэрэглээний хувьд зөв байна (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 9.1, 16.1).
• Мөрдөн шалгах ажиллагааны журмаас гадуур, өөрийн ажил хэргийн харилцаатай этгээдээс гаргасан үнэлгээг нотлох баримт болгож болохгүй тул түүнийг үндэслэн хохирлыг нэмэгдүүлэх хүсэлтийг хүлээн авах боломжгүй (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 6, 7).
• Шүүгдэгч нь гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн, хохирол төлөх зорилготой байгаа зэрэг нөхцөл байдлыг харгалзан хорих ял оногдуулахгүйгээр зорчих эрхийг хязгаарлах ял оноосон нь зүйтэй (Эрүүний хууль 27.10.3).