Баян-Өлгий аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирлыг иргэний хариуцагчаар татан оролцуулах болон хохирлын хэмжээг нарийвчлах асуудал. Шатахуун түгээгч ажилтан шатахуун борлуулаагүй атлаа борлуулсан мэт нэмэгдсэн өртгийн албан татварын баримт хуурамчаар үйлдэн ашигласан тул хохирогч компанид 17 сая орчим төгрөгийн хохирол учруулсан гэж тооцож, уг дүнг шүүгдэгчээс шууд нөхөн төлүүлж, мөн татварын албанд төлөгдсөн татварыг шүүгдэгчээр нөхөн төлүүлж, иргэний хариуцагчаар татан оролцуулах шийдвэр гаргасан байна.

Талуудын байр суурь

• Шүүгдэгч: Хохирогч компанигийн өөрийн буруутай үйл ажиллагаанаас үүрсэн үр дагаврыг, мөн татварын албаны хариуцах ёстой татварыг шүүгдэгч шууд хариуцах ёсгүй гэж үзсэн.
• Прокурор: Шүүгдэгчийг мөнгөн тэмдэгт, төлбөр тооцооны хэрэгсэл хуурамчаар бэлтгэж, ашигласан гэж үзэн, хохирлыг шүүгдэгчээр нөхөн төлүүлж, татварын албанд төлөгдсөн татварыг хохирогч компанид олгохыг шаардсан.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх шүүгдэгчийг буруутай гэж үзэн, хохирлыг шүүгдэгчээр нөхөн төлүүлж, татварыг хохирогч компанид олгох шийдвэр гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийтгэх тогтоолыг бүгдчилэн хүчингүй болгосон. Учир нь гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирлын хэмжээ, шинж чанарыг нарийвчлан, бодитой, үндэслэлтэй тогтооогүй тул хохирлыг шүүгдэгчээр нөхөн төлүүлж, татварыг хохирогч компанид олгох шийдвэр гаргах нь хууль бус бөгөөд эрх зүйн дүгнэлт буруу тайлбарласан байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэмт хэргийн улмаас учирсан эд хөрөнгийн хохирлыг хариуцах хууль ёсны хуулийн этгээдийг иргэний хариуцагчаар татан оролцуулах нь хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны хууль ёсны байх, хэргийн бодит байдлыг тогтоох зарчмын дагуу байх ёстой (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 8.6).
• Хохирлын хэмжээ, шинж чанарыг нарийвчлан, бодитой, үндэслэлтэй тогтооогүй тул хохирлыг шүүгдэгчээр нөхөн төлүүлж, татварыг хохирогч компанид олгох шийдвэр гаргах нь хууль бус байна.
• Анхан шатны шүүх нь хохирлыг шүүгдэгчээр нөхөн төлүүлж, мөн төрд үндэслэлгүй төлөгдсөн гэж үзвэл иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх журмаар шаардах эрхтэй гэж хуулийг буруу тайлбарласан байна (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 36.4).