Орхон аймгийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Байгаль орчны хохирлыг нөхөн төлүүлэх хэмжээ болон гэмт хэрэгт ашигласан эд хөрөнгийг хураан авах албадлагын арга хэмжээг хэрэглэх хууль зүйн тайлбар дээр маргаан үүссэн. Шүүгдэгч зөвшөөрөлгүйгээр ойд мод бэлтгэж, гарал үүслийн гэрчилгээгүй модыг тээвэрлэсэн үйлдлээр буруутгагдсан. Мөн гэмт хэрэг үйлдэхдээ ашигласан тээврийн хэрэгслийн өмчлөх эрх болон түүний үнийг гаргуулах асуудал хэргийн гол маргаан болсон.

Талуудын байр суурь

• Шүүгдэгч: Мод бэлтгэх зөвшөөрөлгүйгээр мод бэлтгэж, тээвэрлэсэн тул зорчих эрх хязгаарлах ял авсан бөгөөд тээврийн хэрэгсэл нь өөрийн өмч биш гэж үзэж буй.
• Прокурор: Байгаль орчны хохирлыг экологи-эдийн засгийн үнэлгээгээр гурав дахин нэмэгдүүлж тооцох ёстой бөгөөд тээврийн хэрэгслийн үнийг төлж авсан тул түүнийг хураан авч улсын орлогод оруулах ёстой гэж эсэргүүцсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх шүүгдэгчийг зорчих эрх хязгаарлах ялаар шийтгэж, хохирлыг шууд үнэлгээгээр нь гаргуулж, тээврийн хэрэгслийн үнийг гаргуулж, тээврийн хэрэгслийг эзэмшигчид нь буцаан олгох шийдвэр гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг өөрчилсөн, учир нь байгаль орчны хохирлыг нөхөн төлүүлэх хэмжээг тооцохдоо хуульд заасан экологи-эдийн засгийн үнэлгээг гурав дахин нэмэгдүүлэхгүй шууд үнэлгээг авсан тул болон тээврийн хэрэгслийн үнийг бүрэн төлж авсан нь түүний өмчлөх эрхийг тогтоох үндэслэл болж, тээврийн хэрэгслийг шүүгдэгчийн эзэмшлийн эд хөрөнгө гэж үзэх шаардлагатай тул.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Ойн санд учирсан хохирлыг экологи-эдийн засгийн үнэлгээг гурав дахин нэмэгдүүлсэнтэй тэнцэх хэмжээгээр нөхөн төлүүлэх ёстой (Байгаль орчныг хамгаалах хууль 49.1).
• Гэмт хэрэг үйлдэхдээ ашигласан эд хөрөнгө нь шүүгдэгчийн өмчлөх эрхтэй эд хөрөнгө болох нь нотлогдсон тул түүнийг хураан авч улсын орлогод оруулах ёстой (Эрүүгийн хууль 7.5.4).
• Тээврийн хэрэгслийн үнийг бүрэн төлж, эзэмшиж ашиглаж байсан нь түүнийг өмчлөх эрхтэй эд хөрөнгө гэж үзэх үндэслэл болсон (Иргэний хууль 111.1).