Архангай аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Автомашины жолооч замын хөдөлгөөний дүрмийг зөрчиж, эсрэг урсгалд явж байхдаа тээврийн хэрэгслийг мөргөснөөс хүний амь насыг хохирсон болон бусад хохирогчдын эрүүл мэндэд хүнд, хүндэвтэр гэмтэл учруулсан. Шүүгдэгч гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч, хохирлыг зарим хэсэг нь барагдуулсан боловч сэтгэцэд учирсан хор уршгийг мөнгөн хэлбэрээр арилгуулахтай холбоотой нэхэмжлэлийн шаардлагуудыг хангахгүй болгох асуудал үүссэн.

Талуудын байр суурь

• Шүүгдэгч: Гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч, хохирлыг зарим хэсэг нь төлсөн тул сэтгэцэд учирсан хор уршгийг мөнгөн хэлбэрээр арилгуулах нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгохыг хүссэн.
• Прокурор: Шүүгдэгчийг Эрүүгийн хууль 27.10-д зааснаар жолооч хүний амь насыг хохирсон, бусдын биед хүнд гэмтэл учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн гэж үзэн, анхан шатны шийтгэх тогтоолыг зөвшөөрч буй.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх шүүгдэгчийг хорих ял, тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрх хасах нэмэгдэл ял болон иргэний нэхэмжлэлийг хэрэгсэх эрхийг нээлттэй үлдээж шийтгэсэн. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийтгэх тогтоолоо өөрчилж, сэтгэцэд учирсан хор уршигт нэхэмжилсэн мөнгөн дүнгүүдийг хэрэгсэхгүй болгосон тул шийдвэрээ өөрчилсөн. Учир нь хохирогч нарын сэтгэцэд учирсан хор уршигт үнэлэх мөнгөн дүнгүүд нь хэрэг үйлдэх хугацаагаас хойш хэрэгжихээр заасан хууль тогтоомжийн дагуу тооцогдохгүй тул хэрэгсэхгүй болгосон байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хохирогч нарын сэтгэцэд учирсан хор уршигт үнэлэх мөнгөн дүнгүүд нь хэрэг үйлдэх хугацаагаас хойш хэрэгжихээр заасан хууль тогтоомжийн дагуу тооцогдохгүй тул хэрэгсэхгүй болгосон (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 2023 оны 07 сарын 01-ний өдрөөс эхлэн хэрэгжих).
• Шүүгдэгчийн цагдан хоригдсан 46 хоногийг түүний ял эдлэх хугацаанд оруулан тооцох (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 39.10).
• Шүүгдэгчийн гэм буруутай үйлдлийн шинж чанар, нөхцөл байдал, хувийн байдалд тохирсон шигтгэл анхан шатны шүүхээс тогтоосон байна (Эрүүгийн хууль 27.10).