Ховд аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Гэмт хэргийн улмаас сэтгэцэд учирсан хор уршгийг мөнгөн хэлбэрээр арилгах, түүнийг тодорхойлох эрх зүйн зохицуулалт хэрэглэх хугацаа болон хууль буцаан хэрэглэхгүй байх тухай маргаан үүстэв. Шүүгдэгч жолоодох эрхгүй үедээ тээврийн хэрэгсэл жолоож яваад замын хөдөлгөөний дүрмийн зөрчил гаргаж, хохирогчийн эрүүл мэндэд хүнд хохирол учруулсан байна. Анхан шатны шүүх сэтгэцийн хохирлыг тодорхойлох заалтыг хэрэглэж, сэтгэцэд учирсан хор уршгийн заалтаар сэтгэцийн хохирлыг нөхөн төлүүлэхээр шийдвэрлэсэн байна.

Талуудын байр суурь

• Шүүгдэгч: Сэтгэцийн хохирлыг тодорхойлох журм нь хэрэг үйлдэхээс хойш батлагдсан тул тухайн заалтыг хэрэглэхгүй байх ёстой гэж үзсэн.
• Прокурор: Шүүгдэгчийг тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхгүй үедээ хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол учруулсан тул Эрүүгийн хууль 27.10-ийн дагуу яллах дүгнэлт гаргаж ирүүлсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх сэтгэцийн хохирлыг нөхөн төлүүлэх тухай шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хохирогчийн цалингийн нөхөн төлбөрийг иргэний журмаар нэхэмжлэх эрхийг нээлттэй үлдээсэн байна. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээж, сэтгэцийн хохирлыг нөхөн төлүүлэх тухай заалтыг хүчингүй болгосон тул анхан шатны шийдвэрийг өөрчилсөн. Сэтгэцийн хохирлыг мөнгөн хэлбэрээр арилгах заалт нь 2023 оны 7 дугаар сарын 1-ний өдрөөс хойш үйлдсэн гэмт хэрэгт хамаарч хэрэглэхээр заасан тул (Шинэчилсэн найруулгатай Шүүх шинжилгээний тухай хууль 80.6) тухайн хэргийн үйл явдал нь уг хууль хүчин төгөлдөр болохоос өмнө гарсан тул Иргэний хууль тогтоомж буцаан хэрэглэхгүй (Иргэний хууль 5.1) гэж дүгнэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Сэтгэцийн хохирлыг тодорхойлох, мөнгөн хэлбэрээр арилгах эрх зүйн зохицуулалт нь 2023 оны 7 дугаар сарын 1-ний өдрөөс хойш үйлдсэн гэмт хэрэгт хамаарч хэрэглэхээр заасан тул (Шинэчилсэн найруулгатай Шүүх шинжилгээний тухай хууль 80.6) тухайн хэргийн үйл явдал нь уг хууль хүчин төгөлдөр болохоос өмнө гарсан тул сэтгэцийн хохирлыг мөнгөн хэлбэрээр арилгах заалтыг хэрэглэх боломжгүй гэж дүгнэв.
• Иргэний хууль тогтоомж нь тухаанцар хууль хүчин төгөлдөр болсон үеэс үүссэн эрх зүйн харилцааг зохицуулах тул (Иргэний хууль 5.1) хэргийн үйл явдал нь хууль хүчин төгөлдөр болохоос өмнө гарсан тул хууль буцаан хэрэглэх үндэслэлгүй гэж дүгнэв.
• Хохирогчийн ажиллаж байсан цалингийн нөхөн төлбөрийг тогтоох нотлох баримт дутуу байсан тул (Иргэний хууль 230.1, 3) тухайн хэргийг иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмаар нэхэмжлэх эрх нь нээлттэй байх ёстой гэж дүгнэв.