Сэлэнгэ аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: ******* нь 2003 оны 10 сарын 9, 30-ны өдрүүдэд Сэлэнгэ аймгийн гол сум, дугаар багийн нутаг дэвсгэр "Дэлийн өвөр" гэх газраас хохирогч ******* 17 тооны үхрийг хүч хэрэглэхгүйгээр, нууцаар, хууль бусаар хулгайлж, хохирогчид 1.700.000 төгрөгийн хохирол учруулсан гэмт хэрэгт холбогдсон.
• Нэхэмжлэгч: Прокурор Д.Шинэбал - *******ийг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.1 зүйлийн дахь хэсгийн .1-д зааснаар зүйлчлэн, яллах дүгнэлт үйлдэж анхан шатны шүүхэд шилжүүлсэн.
• Хариуцагч: ******* - Гэрч С.ийн мэдүүлэгтэргээр хэт нэг талыг барьж мөрдөн байцаалтын шатанд яллагдагч *******ийг таньж олсон 03 оны 04 дүгээр сарын 6-ны өдрийн таньж олуупах ажиллагааны тэмдэглэпийг хуупь зүйн үндэслэлгүй нотлох баримтанд тооцохгүйгээр *******эд ашигтай байдал бий болгож, түүнийг цагаатгасан нь үндэслэлгүй гэж мэтгэлцсэн.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Шийдвэр: *******ийг цагаатгаж, хэргийг хэрэгсэхгүй болгож, прокурорын яллах дүгнэлтийг хүчингүй болгож, хэргийг прокурорын газарт буцаасан.
• Үндэслэл: Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.9 зүйлийн 4 дэх хэсэг, 17.1 зүйлийн дахь хэсгийн .1.

⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР

• Гомдлол гаргагч: Хохирогчийн өмгөөлөгч Э.Гомбо, Ж.Давааням
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн цагаатгах тогтоолыг эс зөвшөөрч бичсэн гомдлын үндэслэлээ “...шүүх гэрч С. шүүх хуралдаанд оропцоогүй, мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн мэдүүлэгт эргэлзээ гаргаагүй байхад хэт нэг талыг барьж мөрдөн байцаалтын шатанд яллагдагч *******ийг таньж олсон 03 оны 04 дүгээр сарын 6-ны өдрийн таньж олуупах ажиллагааны тэмдэглэпийг хуупь зүйн үндэслэлгүй нотлох баримтанд тооцохгүйгээр *******эд ашигтай байдал бий болгож, түүнийг цагаатгасан нь үндэслэлгүй...” гэж тайлбарласан.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн цагаатгах тогтоолыг хэвээр үлдээж, хохирогчийн давж заалдах гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Анхан шатны шүүхээс *******ийг цагаатгасан нь шүүх гэрч С.ийн мэдүүлэгтэргээр хэт нэг талыг барьж мөрдөн байцаалтын шатанд яллагдагч *******ийг таньж олсон 03 оны 04 дүгээр сарын 6-ны өдрийн таньж олуупах ажиллагааны тэмдэглэпийг хуупь зүйн үндэслэлгүй нотлох баримтанд тооцохгүйгээр *******эд ашигтай байдал бий болгож, түүнийг цагаатгасан нь үндэслэлгүй гэж мэтгэлцсэн.
• Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 1.7 зүйлийн дахь хэсэгт “Хэргийн бодит байдлыг нотлохын тулд мөрдөгч, прокурор хуульд заасан бүх арга хэмжээг авч яллагдагч, шүүгдэгчийг яллах, цагаатгах, ял хүндрүүлэх, хөнгөрүүлэх нөхцөл байдлыг эргэлзээгүй тогтооно” гэж заасан бөгөөд прокурор хуульд заасан чиг үүргийнхээ хүрээнд хэрэг бүртгэх, мөрдөн байцаах ажиллагаа Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан үндэслэл, журмын дагуу явагдаж байгаа эсэх, хэрэг бүртгэх, мөрдөн байцаах ажиллагаанд Эрүүгийн хуулийг зөв хэрэглэж байгаа эсэхэд хяналт тавих үүрэгтэй.
• Мөрдөн шалгах ажиллагааны үед хийгдсэн “сэжигтнийг таньж олуулах ажиллагаа” нь хууль зөрчиж хийгдсэн байхад мөрдөн шалгах ажиллагааг хуульд заасны дагуу явуулсан эсэхийг хянах, шаардлагатай тохиолдолд хүчингүйд тооцох эсэхийг шийдвэрлэх чиг үүргээ прокурор биелүүлээгүй гэж үзсэн.
• Шүүгдэгч ******* нь 2003 оны 10 сарын 9-30-ны өдрүүдэд хонь хариулах ээлжийн дагуу хариулганд явсан, бусадтай автомашин худалдах худалдан авах гэрээ байгуулж өөр газар байсан, машин худалдсны дараа архи уун гэртээ байсан гэж мэдүүлдэг бөгөөд энэ нь шүүхийн хэлэлцүүлэгт гэрч *******ийн “... манай нөхөр 2003 оны 10 сарын 8-31 ны өдрүүдэд гэртээ байсан, машинаа зарах гэж фэйсбүкээр зар тавиад машинаа засаад үхэр малдаа яваад гэрээс холдоогүй...” гэсэн мэдүүлэг, гэрч ******* шүүхийн хэлэлцүүлэгт өгсөн “...Алтнихан техникээ гэрийн гадаа нь тавьсан байсан тул он сараа сайн мэдэж байна. *******тэй хамт архи уусан, машинаа засаж дараа нь зарсныг нь мэднэ...” гэх мэдүүлэг, гэрч *******гийн шүүхийн хэлэлцүүлэгт өгсөн “... ******* машинтай байсан түүнийгээ зарсан гэж сонссон 2003 оны 11 сарын 01-ны өдөр хотод явж байхад И.Ризбектэй тааралдсан... бага зэрэг архи уусан байдалтай явж байсан...” гэх мэдүүлэг, гэрч *******гийн “...фейсбүкээс Пронтер машин зарах зар тавьсныг хараад холбогдоод ******* гэдэг залуугийн гэрт нь ирээд хамт Шарын гол явж нотариатаар гэрээгээ батлуулсан. Нотариатын гэрээг 2003 оны 10 сарын 31-ний өдөр батлуулсан байна. Автомашинаа тэр өдөр авсан...” гэсэн мэдүүлэг, зэргээр тогтоогдож байх тул түүнийг 2003 оны 10 сарын 9-30-ны өдрүүдийн орчим иргэн ******* 17 тооны үхрийг хулгайлсан гэж үзэх үндэслэл тогтоогдохгүй байна.
• Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 34.14 зүйлийн 1 дэх хэсэгт “...хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаа нь тухайн шүүгдэгчийн хувьд прокуророос шүүхэд шилжүүлсэн эрүүгийн хэргийн хүрээнд явагдана.” гэж заасан тул анхан шатны шүүхээс *******т холбогдох хэргийг прокуророос шүүхэд шилжүүлсэн хэргийн хүрээнд зохих дүгнэлт хийснийг буруутгах үндэслэлгүй юм.