Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Замын хөдөлгөөний аюулгүй байдлын дүрмийг зөрчсөнөөр хүний амь насыг хохироосон хэргээр оногдуулсан хорих ялыг тэнсэх боломжтой эсэх, мөн хохирогчийн тээврийн зардлыг нөхөн төлөх үүрэг үүсэх эсэхийг шүүх хэрхэн үнэлснийг маргааны гол асуудал болгожээ. Шүүгдэгч жолоо барьж явахдаа харанхуй үед хурдаа хангалттай бууруулаагүй, аюулыг мэдсэн ч зогсоогүй тул явган зорчигчийг мөргөж амь насыг нь хохироосон. Энэхүү үйлдэл нь Хөдөлгөөний аюулгүй байдлын тухай хууль болон Замын хөдөлгөөний дүрмийн заалтыг зөрчсөний улмаас хүний амь нас хохироосон гэмт хэрэгт тооцогджээ.

Талуудын байр суурь

• Шүүгдэгч: Гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн, анх удаа гэмт хэрэг үйлдсэн, учруулсан хохирлыг нөхөн төлсөн тул Эрүүгийн хуулийн тэнсэх заалтыг хэрэглэж, ялыг тэнсэхийг хүссэн.
• Прокурор: Анхан шатны шийдвэр хууль ёсны, ял шийтгэл тохирсон, хэргийн хянан шийдвэрлэлтэд ноцтой зөрчил тогтоогдоогүй тул шийдвэрийг хэвээр үлдээхийг санал болгосон.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх шүүгдэгчийг 2 жилийн хорих ялаар шийтгэж, ялыг нээлттэй хорих байгууллагад эдлүүлэхээр шийдвэрлэсэн бол давж заалдах шатны шүүх энэ шийдвэрийг хэсчилэн өөрчилсөн. Шүүгдэгч гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн, хохирлыг нөхөн төлсөн байхад хүний амь насыг хохироосон гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдлыг харгалзан хорих ял оногдуулалгүйгээр тэнсэх хууль зүйн үндэслэлгүй гэж үзсэн тул тэнсэх хүсэлтийг хэрэгсэхгүй болгосон. Харин шүүгдэгчийн гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, хохирлыг нөхөн төлсөн байдлыг харгалзан хорих ялын хугацааг 2 жилийн хугацаанаас 1 жил болгон багасгасан. Мөн хохирогчийн төлөөлөгч шүүх хуралдаанд оролцох зардлыг баталгаажуулсан баримт гаргасан тул шүүгдэгчээс тухайн зардлыг гаргуулан хохирогчид олгох үүрэг үүсгэсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хорих ял оногдуулахгүйгээр тэнсэх зохицуулалт нь шүүхийг заавал хэрэглэхийг үүрэг болгосон бус, харин хуульд заасан шаардлага хангасан тохиолдолд хэрэглэх эсэх талаар эрх олгосон хэм хэмжээ юм. Хүний амь насыг хохироосон гэмт хэрэг үйлдсэн байхад шүүгдэгч гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн, хохирлыг нөхөн төлсөн байсан ч тэнсэх нь зохимжгүй гэж үзсэн тул ялыг хөнгөрүүлэх замаар шийдвэрлэсэн (Эрүүгийн хууль 7.1).
• Гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирлыг нөхөн төлөхөд зөвхөн шууд хохирол төдийгүй, хэргийг шийдвэрлэх ажиллагаанд оролцож буй хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгчийн шүүх хуралдаанд оролцох зэрэг шаардлагатай зардлыг багтаах ёстой. Хохирогчийн төлөөлөгч ийм зардлыг гаргасан баримтыг шинээр гаргасан тул шүүх шүүгдэгчээс тэрхүү зардлыг гаргуулан хохирогчид олгохыг заасан (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 39.9).