Орхон аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Эрүүгийн хэрэг/ийн Шийтгэх тогтоол

Үйл явдал

Хулгайлах гэмт хэрэг үйлдсэн гэж яллагдаж буй этгээд хууль бус байдлаар эзэмшиж байсан виза картыг ашиглан хохирогчийн данснаас мөнгө уншуулсан үйл явдал. Шүүгдэгч хохирогчийн гэрээр зочлох үеэр картыг авсан бөгөөд хохирогч картыг өөрийн ойр дотны хүнд өгсөн гэж үзсэн ч, шүүгдэгч картыг буцааж өгөөгүйгээр хууль бусаар ашигласан.

Талуудын байр суурь

• Шүүгдэгч: Өөрийн гэм бурууг хүлээж, хохирлыг нөхөн төлсөн, хүүхдээ харах, ажилгүй байгаа зэргийг баримтлан хөнгөн ял эсвэл тэнсэх ял оногдуулахыг хүссэн.
• Прокурор: Шүүгдэгчийн үйлдлийг хулгайлах гэмт хэрэг (Эрүүгийн хууль 17.1) гэж үзэн яллах дүгнэлт үйлдэж, тодорхой хэмжээний торгох ял оногдуулах саналыг илэрхийлсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх шүүгдэгчийн үйлдлийг хулгайлах биш, гээгдэл эд хөрөнгийг завших гэмт хэрэг (Эрүүгийн хууль 17.5) гэж үзэн зүйлчиллийг хөнгөрүүлсэн. Шүүгдэгч хохирогчийн картыг хууль бусаар ашигласан ч, картыг хохирогч өөрөө өгсөн, шүүгдэгч картыг буцааж өгөхөөс татгалзсан нь гээгдэл эд хөрөнгийг завших шинжтэй гэж үзсэн. Шүүгдэгч гэм буруугаа хүлээсэн, анх удаа гэмт хэрэг үйлдсэн, учирсан хохирлыг бүрэн нөхөн төлсөн, нийгмийн аюулын хэмжээ бага байсан тул хорих ял оногдуулахгүйгээр 1 жилийн хугацаагаар тэнсэх шийтгэл оногдуулсан. Торгох ял оногдуулах нь шүүгдэгч ажилгүй байгаа тул хэрэггүй гэж үзсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хууль бусаар эзэмшиж байсан картыг ашигласан үйлдэл нь хулгайлах биш, гээгдэл эд хөрөнгийг завших гэмт хэрэгт тооцогдоно. Хохирогч өөрөө картыг өгсөн ч, шүүгдэгч буцааж өгөөгүй нь завших үйлдэл болно (Эрүүгийн хууль 17.5).
• Гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн, хохирлыг нөхөн төлсөн, анх удаа гэмт хэрэг үйлдсэн тохиолдолд хорих ял оногдуулахгүйгээр тэнсэх ял оногдуулах боломжтой. Шүүгдэгч ажилгүй байгаа тохиолдолд торгох ял оногдуулах нь тохиромжгүй гэж үзнэ (Эрүүгийн хууль 7.1).
• Тэнсэх ял оногдуулахад шүүгдэгчид оршин суух газар, ажлаа өөрчлөх, зорчин явахдаа мэдэгдэх зэрэг үүрэг хүлээлгэнэ. Энэ үүргийг зөрчсөн тохиолдолд тэнсэх шийдвэрийг хүчингүй болгож, ял оногдуулна (Эрүүгийн хууль 7.3).