Албадан гүйцэтгэх захирамжийн алдааг засуулах, өөрчлүүлэх хүсэлт гаргах нь
Шүүгчийн албадан гүйцэтгэх захирамжийн техникийн алдааг засуулах, эсвэл шийдвэрийг өөрчлүүлэх хүсэлтийг аль шүүхэд, ямар хугацаанд, ямар баримт бичгээр гаргахыг практик алхам, шүүхийн жишээ, түгээмэл асуултын хамт тайлбарлав.
Таны асуултад хуулийн дагуу юу гэж заасныг мэдээрэй.
Албадан гүйцэтгэх захирамжийн алдааг засуулах хүсэлтийг тухайн хэргийг шийдвэрлэсэн шүүхэд гаргана. Хэрэв алдаа нь тоо, огноо, нэр, бичиглэл зэрэг техникийн шинжтэй бол зөвхөн засвар хийлгэх асуудал; харин захирамжийн үндэслэл, агуулга, гүйцэтгэх арга, хэмжээг өөрчлөх бол түүнийг хүчингүй болгох, өөрчлөх эсвэл гомдол гаргах тусдаа ажиллагаа болно.
Шүүгчийн захирамж нь шүүхийн шийдвэрийн нэгэн адил албадан гүйцэтгэгддэг тул дотор нь алдаа байвал төлбөр төлөгч, төлбөр авагч хоёулаа хохирч, гүйцэтгэлийн ажиллагаа гацах эрсдэлтэй. Иймд "энийг засаж өгөөч" гэсэн ерөнхий хүсэлт бус, аль алдааг, ямар үндэслэлээр, аль шүүхэд, ямар баримтаар гаргаж байгаагаа нарийн тодорхойлсон хүсэлт гаргах нь чухал.
Хууль зүйн үндэслэл
Хялбаршуулсан журмын захирамж гэж юу вэ
Хэргийг хялбаршуулсан журмаар хянан шийдвэрлэсэн шүүгчийн захирамж нь удиртгал, тодорхойлох, үндэслэх, захирамжлах гэсэн дөрвөн хэсгээс бүрдэнэ (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай, 75). Захирамжлах хэсэгт баримталсан хуулийн нэр, зүйл, заалтыг тодорхой зааж, улсын тэмдэгтийн хураамж, шүүхийн зардлыг хэрхэн шийдвэрлэснийг тусгана.
Энэ захирамжийг хариуцагч сайн дураар биелүүлээгүй бол шүүхийн шийдвэрийн нэгэн адил албадан гүйцэтгэнэ. Мөн хялбаршуулсан журмын захирамж нь иргэний шийдвэр гүйцэтгэх ажиллагаа явуулах үндэслэл болдог нь хуульд шууд заагдсан (Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх тухай /шинэчилсэн найруулга/, 6).
Хүчингүй болгох, өөрчлөх хоёр өөр зам
Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаатай холбогдуулан гаргасан шүүхийн тогтоол, шүүгчийн захирамж нь илт үндэслэл муутай бол тухайн шүүх бүрэлдэхүүн тогтоол, шүүгч захирамж гарган хүчингүй болгох, эсхүл өөрчилж болно (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай, 124). Энэ заалтын хүрээ нь хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны асуудал бөгөөд хялбаршуулсан журмаар гаргасан үндсэн захирамжийн агуулгыг өөрчлөх "чөлөөт хэрэгсэл" биш гэдгийг анхаарах хэрэгтэй.
Харин шийдвэрийн утгыг өөрчлөх, эсвэл гүйцэтгэлийн үр дагаврыг өөрчлөх шаардлагатай бол гомдлын шатны механизм хэрэгжинэ. Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг гардан авснаас хойш 14 хоногийн дотор аймаг, нийслэлийн шүүхэд давж заалдах гомдол гаргаж болно (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай, 120). Хугацааг хүндэтгэн үзэх шалтгаанаар хэтрүүлсэн бол хугацаа сэргээлгэх хүсэлтийг анхан шатны шүүхэд гаргаж, шүүгч захирамж гарган шийдвэрлэнэ.
Шийдвэрийг тайлбарлуулах эрх
Шаардлагатай тохиолдолд хэрэг хянан шийдвэрлэсэн шүүгч, шүүх бүрэлдэхүүн хэргийн оролцогчийн хүсэлтээр уг шийдвэрийг биелүүлж эхлэхээс өмнө түүний хууль зүйн үндэслэлийг аман, эсхүл бичгийн хэлбэрээр тайлбарлаж болно (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай, 121). Энэ нь захирамжийн тодорхой заалт юу гэсэн үг болохыг мэдэх шаардлагатай үед хэрэглэх хамгийн энгийн арга бөгөөд гүйцэтгэл эхэлсний дараа хүсэлт гаргах боломж хязгаарлагдана.
Гүйцэтгэлийн шатанд гарсан алдаа
Алдаа нь шүүхийн захирамжид биш, харин гүйцэтгэлийн явцад гарсан бол өөр зам байна. Гүйцэтгэх баримт бичиг хуульд заасан шаардлагыг хангаагүй тохиолдолд ахлах шийдвэр гүйцэтгэгч түүнийг хүлээн авснаас хойш ажлын 3 өдрийн дотор тогтоол гарган гүйцэтгэх баримт бичиг олгосон шүүхэд буцаана (Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх тухай /шинэчилсэн найруулга/, 20). Гүйцэтгэх баримт бичигт тавигдах шаардлагыг мөн тус зүйлд нарийвчлан жагсаасан.
Гүйцэтгэгчийн шийдвэр тогтоол хэлбэртэй байх бөгөөд тогтоол гаргах хууль зүйн үндэслэл, гомдол гаргах журам, хугацааг заавал тусгана. Тогтоолыг түүнд заасан хугацаанд, хугацаа заагаагүй бол даруй биелүүлнэ (Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх тухай /шинэчилсэн найруулга/, 12). Энэ шаардлага хангагдаагүй тогтоол нь өөрөө гомдол гаргах үндэслэл болж болно.
Практик алхамууд
Алхам 1: Алдаагаа тодорхойлох
Эхлээд захирамжийн хаана, ямар алдаа байгааг бичгээр тодорхойлно. Хамгийн түгээмэл алдаанууд:
- Талуудын нэр, регистрийн дугаар, хаяг буруу бичигдсэн;
- Төлбөрийн хэмжээ, тоо зөрүүтэй (жишээ нь шийдвэрийн утга ба гүйцэтгэх хуудсан дээрх дүн зөрсөн);
- Огноо, дугаар буруу (жишээ нь давж заалдах магадлалд анхан шатны шийдвэрийн огноо, дугаарыг алдаатай бичсэн);
- Баримталсан хуулийн зүйл, заалт буруу;
- Хуулийн этгээдийн нэр буруу.
Алдаа нь шийдвэрийн утга өөрчлөгдөхөөр байна уу, эсвэл зөвхөн бичиглэл буруу байна уу гэдгийг өөрөөсөө асуу. Гол шалгуур нь: захирамжийг өөрчлөхгүйгээр зөвхөн зөв бичиглэлээр сольж болох уу?
Алхам 2: Зөв шүүх, зөв хэлбэрийг сонгох
Гүйцэтгэх баримт бичиг шаардлага хангаагүй бол шүүхэд буцаах асуудлыг ахлах шийдвэр гүйцэтгэгч шийдвэрлэнэ (Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх тухай /шинэчилсэн найруулга/, 20). Энэ тохиолдолд та өөрөө шүүхэд хандахын оронд шийдвэр гүйцэтгэх байгууллагад алдааг бичгээр мэдэгдэх нь зүйтэй.
Алхам 3: Хүсэлтээ бэлтгэх
Хүсэлтэд дараах зүйлсийг заавал тусгана:
- Хүсэлт гаргагчийн нэр, хаяг, холбоо барих мэдээлэл;
- Хэргийн дугаар, захирамжийн огноо, дугаар;
- Алдааны тодорхойлолт — "3 дугаар заалтад 5,000,000 төгрөг гэснийг 500,000 төгрөг гэж бичсэн" гэх мэт;
- Зөв гэж үзэж буй хувилбар — ямар байх ёстой байсан;
- Үндэслэл — ямар баримт бичиг, тооцоо, шийдвэрийн аль хэсэгт тулгуурлаж байгаа;
- Хавсралт — хэргийн материал, гүйцэтгэх хуудасны хуулбар, тооцооны баримт;
- Хүсэлтийн хэсэг — "дээрх алдааг засуулж, захирамжийн хувийг олгож өгнө үү" гэх мэт.
Алхам 4: Хугацааг хянах
Хүсэлтийн төрөл бүр өөрийн хугацаатай:
Шүүхийн тогтоол, шүүгчийн захирамж, шийтгэвэрт гарсан өдрөөс нь хойш 10 хоногийн дотор тухайн шатны шүүхэд гомдол гаргаж болох тохиолдлыг хуульд тусгайлан заасан (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай, 170). Гүйцэтгэгчийн үйл ажиллагааны гомдлын хувьд шийдвэрийг хүлээн авснаас хойш 10 хоногийн дотор дээд шатны албан тушаалтанд гаргана (Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх тухай /шинэчилсэн найруулга/, 301).
Алхам 5: Үр дагаврыг тооцох
Хэрэв захирамж хүчингүй болвол аль хэдийн гүйцэтгэгдсэн шийдвэрийн хувьд төлбөр авагчид олгогдсон хөрөнгийг гаргуулж, төлбөр төлөгчид буцаан олгоно; боломжгүй тохиолдолд буцаан олгох үеийн ханшаар хөрөнгийн үнийг тогтоон шилжүүлнэ (Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх тухай /шинэчилсэн найруулга/, 119). Гүйцэтгэх баримт бичиг хүчингүй болсны улмаас ажиллагаа дуусгавар болсон бол ажиллагаа явуулсны зардлыг улсын төсвөөс гаргана.
Шүүхийн практик
Техникийн алдааг залруулах
Техникийн шинжтэй алдааг хэрхэн залруулахыг Улсын дээд шүүхийн практик тодорхой харуулдаг. Нэг хэрэгт давж заалдах шатны магадлалын тогтоох хэсэгт анхан шатны шийдвэрийн огноо, дугаарыг алдаатай бичиж, техникийн шинжтэй алдаа гаргасныг залруулах шаардлагатай болсон. Шүүх "хяналтын шатны шүүхийн тогтоолд үг, үсэг, тооны зэрэг техникийн шинжтэй алдаа гарсан тохиолдолд танхимын шүүх бүрэлдэхүүн хуралдаж, залруулга хийж болно" гэсэн зохицуулалтыг удирдлага болгон, магадлалын заалт дахь "2019 оны 01 дүгээр сарын 10-ны өдрийн 60 дугаар шийдвэрийг" гэснийг "2019 оны 01 дүгээр сарын 21-ний өдрийн 92 дугаар шийдвэрийг" гэж өөрчилсөн (Тогтоол #6586).
Энэ жишээнээс харахад алдааны төрлийг зөв ангилах нь чухал: огноо, дугаарын алдаа нь шийдвэрийн утгыг өөрчлөхгүй тул залруулгын асуудал болдог.
Баримталсан хуулийн заалтыг засах
Өөр нэг хэрэгт давж заалдах шатны шүүх Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх тухай хуулийн холбогдох зүйлийг баримтлаагүй, өөр зүйлийг баримталсан нь буруу болсон. Хяналтын шатны шүүх магадлалын "34 дүгээр зүйлийн 34.3" гэснийг "87 дугаар зүйлийн 87.3" гэж өөрчилсөн (Тогтоол #3880). Энд анхаарах зүйл: баримталсан зүйл заалтын алдаа нь заримдаа техникийн засвар, заримдаа үндэслэлийн асуудал болдог тул хүсэлтдээ ялгааг тодорхой бичих хэрэгтэй.
Гүйцэтгэлийн ажиллагааны алдаа
Гүйцэтгэлийн шатанд алдаа гарсан тохиолдлыг мөн шүүх хянадаг. Нэг хэрэгт албадан гүйцэтгэх шүүхийн шийдвэрт төлбөрийг үл хөдлөх эд хөрөнгөөс гаргуулахаар тухайлан заагаагүй байхад шууд орон сууцнаас төлбөр гаргуулах ажиллагаа явуулсан нь буруу гэж үзэж, эд хөрөнгө битүүмжлэх болон албадан дуудлага худалдаа зохион байгуулах тогтоолуудыг хүчингүй болгосон (Тогтоол #6969). Энэ нь гүйцэтгэлийн арга буруу байсан асуудал бөгөөд захирамжийн бичиглэлийн алдаа биш юм.
Мөн хэрэгт төлбөр авагч, төлбөр төлөгч хоорондоо хэлцэл хийсэн үндэслэлээр ажиллагааг дуусгавар болгосныг хожим сэргээсэн асуудал хянагдсан бөгөөд хяналтын шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн (Тогтоол #10691). Эндээс харахад гүйцэтгэлийн ажиллагааны "алдаа"-ыг засуулах гэдэг нь ихэвчлэн гүйцэтгэгчийн шийдвэрийг хүчингүй болгуулах гомдол хэлбэрээр явагддаг.
Түгээмэл асуултууд
Захирамжийн алдааг засуулах, өөрчлүүлэх хүсэлтийг аль шүүхэд гаргах вэ?
Хэргийг хянан шийдвэрлэсэн шүүх, өөрөөр хэлбэл захирамжийг гаргасан анхан шатны шүүхэд гаргана. Хялбаршуулсан журмаар гарсан шүүгчийн захирамжийн хувьд дахин шийдвэрлэх, тайлбар гаргуулах, түүнчлэн шүүхийн тогтоол, шүүгчийн захирамжийг хүчингүй болгох, өөрчлөх асуудлыг тухайн шүүх шийдвэрлэхээр хуульд заасан.
Техникийн алдаа засуулах, шийдвэрийг өөрчлүүлэх хоёр хүсэлт юугаараа ялгаатай вэ?
Техникийн алдаа гэдэг нь тоо, огноо, үг, үсгийн бичиглэл, этгээдийн нэрийн алдаа зэрэг шийдвэрийн утгыг өөрчлөхгүй зөрчлийг засуулах асуудал юм. Харин шийдвэрийн үндэслэл, агуулга эсвэл гүйцэтгэх арга, хэмжээг өөрчлөх шаардлагатай бол энэ нь шийдвэрийг хүчингүй болгох буюу өөрчлөх, эсвэл гомдол гаргах асуудал болно. Эдгээрийг нэг хүсэлтээр бөглөхгүй, тусад нь гаргах нь зөв.
Захирамж хүчингүй болсон тохиолдолд төлбөр авагчид олгогдсон хөрөнгийг яах вэ?
Гүйцэтгэгдсэн шийдвэр хүчингүй болсон бол уг шийдвэрээр төлбөр авагчид олгогдсон хөрөнгийг гаргуулж, төлбөр төлөгчид буцаан олгоно. Буцаан олгох боломжгүй бол буцаан олгох үеийн ханшаар хөрөнгийн үнийг тогтоон төлбөр авагчаас төлбөр төлөгчид шилжүүлнэ.
Албадан гүйцэтгэгчийн шийдвэрт гомдол гаргах эцсийн хугацаа хэд вэ?
Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх байгууллагын алба хаагчийн үйл ажиллагаатай холбоотой гомдлыг уг шийдвэрийг хүлээн авснаас хойш 10 хоногийн дотор түүний дээд шатны албан тушаалтанд гаргана. Дээд шатны албан тушаалтан гомдлыг хууль тогтоомжид заасан хугацаанд шалгаж шийдвэрлэнэ.
Гүйцэтгэх баримт бичиг шаардлага хангаагүй тохиолдолд яах вэ?
Гүйцэтгэх баримт бичиг хуульд заасан шаардлагыг хангаагүй бол ахлах шийдвэр гүйцэтгэгч түүнийг хүлээн авснаас хойш ажлын 3 өдрийн дотор тогтоол гарган гүйцэтгэх баримт бичиг олгосон шүүхэд буцаана. Энэ нь захирамжийг дээд шатны байгууллага өөрчлөх гэсэн үг биш, харин шүүхэд буцааж, зохих засвар хийлгэх журам юм.
Дүгнэлт
Албадан гүйцэтгэх захирамжийн алдааг засуулах асуудал нь нэг төрлийн хүсэлт биш — эхлээд алдааны төрлийг зөв ангилж, дараа нь зөв зам сонгох шаардлагатай:
- Техникийн алдаа (тоо, огноо, нэр, бичиглэл) бол захирамжийг гаргасан шүүхэд засвар хийлгэх хүсэлт гаргана;
- Утга ойлгомжгүй бол гүйцэтгэл эхлэхээс өмнө тайлбар гаргуулах хүсэлт гаргана;
- Үндэслэл, агуулга өөрчлөх бол давж заалдах гомдлын замаар, 14 хоногийн хугацаанд;
- Гүйцэтгэгчийн тогтоол бол дээд шатны албан тушаалтанд 10 хоногийн дотор гомдол гаргана;
- Гүйцэтгэх баримт бичиг шаардлага хангахгүй бол ахлах шийдвэр гүйцэтгэгч шүүхэд буцаах журмыг хэрэгжүүлнэ.
Хамгийн түгээмэл алдаа нь хугацааг алдах бөгөөд үүнээс зайлсхийх практик зөвлөмж нь: захирамжаа гардан авсны дараа шууд уншиж, алдаа байвал хугацаа дуусахаас өмнө бичгээр хандах явдал юм. Хүсэлтдээ алдааг тодорхой бичиж, зөв хувилбарыг санал болгож, холбогдох баримтаа хавсаргах нь асуудлыг хурдан шийдвэрлэх гол түлхүүр болно.